تحليلي بر تاريخ‌نگري و تاريخ‌نگاري بيجنِ تاريخ‌صفوي‌خوان

بيجن تاريخ نگاري است كه با نگاشتن زندگي سياسي و نظامي رستم ‌خان گرجي در ميان مورخان صفوي به شهرت رسيد. او شايد از نقالاني بوده است كه بعدها به تاريخ ‌نگاري حرفه اي روي آورد. پژوهش حاضر به بررسي اين پرسش مي ‌پردازد كه بيجن در پردازش تاريخ‌نگارانۀ شخصيت رستم ‌خان چگونه مي انديشيد و در تشريح و تبيين آن از چه روش‌هايي كمك گرفت؟بررسي حاضر نشان مي‌دهد كه بيجن نوانديشانه به تاريخ نمي نگرد، بلكه متأثر از سنت و ميراث اسلامي، ايراني ـ صفوي، مي‌كوشد تا با حفظ مباني تاريخ‌نگري سنتي كه بر اصل دين، عبرت، تقدير و اخلاق استوار است، نظام فكري خودش را در مسير بسط نگاه قهرمان گرايانۀ نظامي هدايت و سامان دهد و با الهام از سبك ادبي رايج، با التقاطي از روش‌هاي روايي، نقّالي و انتقادي از قهرماني‌هاي رستم خان در برابر دشمانش جانبداري كند، و به كنجكاوي‌هايي كه روح زمانه ‌اش جستجو مي ‌كرد به درستي و واقع‌‌بينانه پاسخ دهد.