مقايسه آزمايشگاهي تاثير زبري مصنوعي و شيب معكوس بستر در كنترل پرش هيدروليكي

مقدمه: پرش هيدروليكي در انتهاي شوت ها و بسياري از سازه هاي هيدروليكي ايجاد مي گردد و در اين پديده جريان از حالت فوق بحراني به زير بحراني تبديل مي شود. وقوع پديده پرش هيدروليكي منجر به ايجاد افت انرژي در مجاري روباز مي گردد. افزايش ميزان افت انرژي مي تواند به كاهش ابعاد حوضچه آرامش و صرفه اقتصادي منجر گردد.روش : در تحقيق حاضر به منظور بررسي پارامترهاي پرش هيدروليكي، به صورت آزمايشگاهي اثر زبري و شيب معكوس در كاهش عمق ثانويه و طول پرش هيدروليكي، مورد بررسي قرار گرفت. بدين منظور اثر دو نوع زبري با شكل مثلث و لوزي در مقايسه با سطح صاف در شيب معكوس در بازه صفر تا 0.1 درصد و در اعداد فرود بين 4.1 تا 10.99 مورد ارزيابي قرار گرفت.يافته ها: نتايج آزمايشات نشان داد كه زبر نمودن بستر با المان هاي لوزي و مثلثي به ترتيب 9.6 و 9.1 درصد در كاهش عمق نسبي پرش هيدروليكي و 43.8 و 52.8 درصد در كاهش طول نسبي پرش هيدروليكي موثر واقع شده است. همچنين شيب معكوس فقط در كاهش طول نسبي پرش هيدروليكي موثر بوده و در شيب 0.1 درصد به ميزان 17.2 درصد طول نسبي پرش هيدروليكي كاهش يافت. در نهايت بكارگيري توامان زبري و شيب معكوس در بهترين حالت در شيب 0.75 درصد و با زبري مثلثي باعث كاهش 56.8 درصد طول نسبي پرش هيدروليكي گرديد.نتيجه گيري: نوع زبري در افزايش ميزان افت انرژي پرش هيدروليكي موثر مي باشد.تاثير همزمان اعمال زبري بستر و ايجاد شيب معكوس مي تواند ميزان افت انرزي در پديده پرش هيدروليكي را افزايش دهد. لذا با كاربرد توامان زبري بستر و شيب معكوس مي توان با ايجاد افت انرژي بيشتر، صرفه اقتصادي ايجاد نمود.