ابعاد حقوق بين المللي استفاده از هوش مصنوعي در فناوري هاي فضايي

با تحولات چشمگير در فناوري‌هاي فضايي، به‌تدريج از هوش مصنوعي به‌جاي انسان در تصميم‌گيري‌ها استفاده شده است. هوش مصنوعي توانايي تفكر منطقي، مديريت اعمال خود و تصحيح تصميم‌ها در صورت تغيير در شرايط خارجي را دارد. فناوري‌هاي نوين فضايي هوشمند با هدف انجام فعاليت‌هاي گوناگون فضايي نظير پردازش داده‌ها و اطلاعات فضايي، حذف پسماندهاي فضايي، استخراج منابع طبيعي فضا و اكتشافات بدون دخالت انساني درحال‌توسعه هستند. با‌ وجود ‌اين، تنظيم فعاليت بازيگران فضايي و به‌ويژه بازيگران خصوصي و نظارت بر اين فعاليت‌ها توسط دولت‌ها در استفاده از اين نوع فناوري‌ها يكي از مسائل جديد در حوزهٔ حقوق بين‌الملل فضايي شده است. ازآن‌جاكه تعهد دولت‌ها در چهارچوب حقوق بين‌الملل فضايي بر مبناي رفتار انساني تبيين شده است، در مواجهه با نظارت بر عملكرد فناوري‌هاي فضايي هوشمند و جبران خسارت حاصل از عملكرد آن‌ها، اين مسئله مطرح مي‌شود كه آيا مقررات بين‌المللي فضايي موجود درخصوص مسئوليت بين‌المللي دولت‌ها براي نظارت بر فعاليت‌هاي فضايي و جبران خسارت، كه مبتني بر رفتار انساني است، مي‌تواند همچنان بر استفاده از اين فناوري‌ها نيز اعمال شود يا بايد مقررات فضايي نويني تدوين شود. با تفسير موسع مفاد مادهٔ 6 و 7 معاهدهٔ فضاي ماوراي جو 1967 در باب مسئوليت دولت‌ها براي نظارت بر فعاليت‌هاي فضايي و همچنين مسئوليت براي جبران خسارت، مي‌توان اين مقررات را همچنان قابل‌اعمال دانست. با ‌وجود ‌اين، به ‌نظر مي‌رسد تدوين مقررات بين‌المللي فضايي جديد به‌طور خاص مي‌تواند گام مهمي در تعيين و تشخيص بهتر مسئوليت دولت‌ها براي نظارت بر استفادهٔ بازيگران فضايي از فناوري‌هاي فضايي هوشمند و جبران خسارت ناشي از آن باشد.