امكان سنجي استفاده از تداخل سنجي راداري به منظور اندازه گيري فرونشست زمين در اثر استخراج مواد نفتي

هر چند معمول‌ترين دليل فرونشست زمين استخراج آب‌هاي زيرزميني در نظر گرفته مي‌شود، اما استخراج نفت، گاز و مواد معدني نيز در نشست زمين موثر است. نشست سطح زمين در يك ميدان نفتي، به مرور زمان به تاسيسات سطحي و زير سطحي حساس و استراتژيك آسيب رسانده و هزينه‌هاي قابل ملاحظه‌اي را به بخش توليد و بازيافت نفت تحميل مي‌نمايد كه اين امر لزوم كنترل و نظارت بر نشست زمين در ميادين نفتي را نشان مي‌دهد. با در نظر گرفتن پيامدها و خسارت‌هاي جبران‌ناپذير ناشي از اين پديده ضرورت مي‌يابد مناطق مستعد اين پديده مرتب مورد بررسي و پايش قرار گيرند. در علم ژئوماتيك پايش فرونشست زمين با استفاده از روش‌هاي مختلف ژئودتيك و سنجش از دوري قابل انجام است. اندازه‌گيري فرونشست توسط روش‌هاي ژئودتيك نظير استفاده از مشاهدات سيستم تعيين موقعيت جهاني علي رغم دارا بودن دقت بالا، داراي محدوديت‌هايي نظير نقطه‌اي بودن مشاهدات، نياز به استقرار و حضور فيزيكي در منطقه، زمان‌ و هزينه‌ بالا مي‌باشند. در دهه‌هاي اخير استفاده از تداخل سنجي راداري امكان اندازه‌گيري تغييرات هندسي سطح زمين را در وسعت گسترده و با دقت بالا و زمان و هزينه پاييني فراهم نموده است. هدف اين پژوهش نيز ارائه رويكردي نوين بر پايه روش تداخل سنجي راداري مبتني بر پراكنشگرهاي دائمي به منظور بررسي ارتباط ميان فرونشست و فرايند استخراج نفت در بخش جنوب غرب ايران و در دو مقطع زماني 2017/04 تا 2017/10 و 2019/04 تا 2019/10 كه به ترتيب نشان‌دهنده بيشترين و كمترين ميزان برداشت نفت از ميادين نفت ايران هستند، مي‌باشد. نتايج حاصله نشان داد فرونشت‌هايي به ميزان 10 تا 30 سانتي‌متر در بازه زماني 2017/04 تا 2017/10 و با نرخ 20 تا 50 سانتي‌متر در سال در جنوب غرب ايران در محدوده ميادين نفتي به وقوع پيوسته كه ممكن است در اثر افزايش چشم‌گير استخراج نفت از سال 2016 باشد.