طراحي و اعتباريابي الگوي آموزشي مبتني بر مامايي پاسخ گو

مقدمه: مامايي رشته اي ممزوج از علم و مهارت است كه داراي عقبه حرفه اي پيوسته به زمينه فرهنگي- اجتماعي و روابط انساني مي باشد. آموزش رايج گروه هاي پزشكي با فلسفه عينيت گرايي، به سازگاري بيمارگونه مامايي و استفاده كم تر مردم از خدمات دردسترس و ارزان اين حرفه، منجر شده و محروم ماندن اقشار ضعيف تر جامعه از خدمات سلامت به هنگام، چه بسا عوارض غيرقابل جبران در سلامت و يا حيات آن ها دارد. علاوه برآن، هزينه هاي گزاف برسيستم سلامت وارد مي كند. از اين رو، پژوهش حاضر با هدف استخراج مفاهيم و ابعاد پاسخ گويي خدمات مامايي و طراحي و اعتباريابي الگوي آموزشي مبتني برآن صورت گرفت. روش ها: پژوهش تركيبي متوالي اكتشافي حاضر در سال هاي 1401-1400 در دانشگاه هاي علوم پزشكي گيلان، تهران، دانشگاه آزاد اسلامي واحد رشت و دانشگاه علامه طباطبايي انجام شد. در مرحله پيشين كيفي با روش نظريه داده بنياد، مصاحبه ي اكتشافي با سوالات نيمه ساخت مند به صورت فردي با مطلعان كليدي انجام گرفت كه به صورت نمونه گيري هدفمند و گلوله برفي از اعضاي هيات علمي انتخاب شده بودند. نمونه گيري هاي نظري تا 11 مصاحبه و اشباع داده ها ادامه يافت و فرآيند تحليل با كدگذاري سه گانه باز، محوري و گزينشي تكميل شد. در بخش پسين كمي با روش مقطعي توصيفي، اعتباريابي الگوي استخراجي با كمك پرسشنامه محقق ساخت ه اي صورت گرفت كه براساس يافته هاي مرحله كيفي طراحي شده بود. نمونه گيري از اساتيد و به شكل غيرتصادفي و با روش هاي نمونه گيري هدفمند و گلوله برفي انجام شد و درنهايت تجزيه و تحليل با كمك آمار توصيفي بيان گرديد. #160; يافته ها: در بخش كيفي مفهوم مامايي پاسخ گو در قالب شش مولفه شامل مباني پاسخ گويي، پاسخ گويي در چهارچوب اخلاق ي مامايي، حقوقي، قوانين و استانداردهاي حرفه اي، اجتماعي و مدل هاي مامايي استخراج شد و سپس با كمك ابعاد اصلي نظريه داده بنياد، الگوي مفهومي و فرآيندي آموزشي با عناصر نه گانه اهداف، نقش مدرس، نقش يادگيرنده، تدارك فرصت يادگيري، محتواسازي و دسترسي به منابع، محيط و فضاي يادگيري، روش هاي تدريس، سنجش و ارزشيابي و نتايج يادگيري براي شش مولفه مامايي پاسخ گو طراحي شد. در بخش كمي مولفه هاي مامايي پاسخ گو و الگوي آموزشي استخراج شده، مورد تاييد قرار گرفت. نتيجه گيري: مامايي پاسخ گو پديده اي چندوجهي است كه براي دستيابي به آن، تحرك رويكردهاي سياست گذاري خدمات سلامت مادران و آموزش مامايي، به سمت جامع نگري بيش تر و اجراي الگوي آموزشي متناسب، ضروري است.