ارزيابي اثر گرد و غبار بر تركيبات شيميايي ميوه خرماي مضافتي (مطالعه موردي منطقه سراوان)‏

گرد و غبار از ويژگي‌هاي اجتناب ناپذير اقليمي ايران محسوب مي‌شود. امروزه يكي از معضلات كشاورزان مناطق خرماخيز تأثير گرد و غبار بر درختان خرما است. اين پژوهش، جهت بررسي اثر گرد و غبار بر تركيبات شيميايي ميوه خرماي مضافتي در سه منطقه سراوان، جالق و روتك از توابع شهرستان سراوان در استان سيستان و بلوچستان در سال هاي 1395 و 1396 انجام گرفت. در هر يك از سه منطقه تعداد 5 نخلستان و درون هر نخلستان تعداد 5 اصله درخت خرما كه از نظر صفاتي مانند سن (هشت ساله)، ارتفاع و تعداد سال‌هاي باروري (سال سوم باروري) در شرايط يكساني بودند، انتخاب و جهت نمونه برداري علامت گذاري شدند. از گرده مضافتي منطقه سراوان براي باروري همه نخل ها استفاده شد. پس از رسيدگي ميوه خرما از هر نخل نمونه برداري انجام و مواد جامد محلول، قندكل، pH و نيز عناصر غذايي نيتروژن، فسفر و پتاسيم بررسي گرديد. تجزيه آماري صفات برآورد شده در طي دو سال متوالي بر اساس طرح آشيانه اي انجام شد. نتايج نشان داد اثر منطقه (ميزان گرد و غبار) بر صفات مورد بررسي معني دار بود. در منطقه روتك با ميزان گرد و غبار زياد، قند كل به مقدار 26.16 درصد كمتر از منطقه سراوان با ميزان گرد و غبار كم برآورد گرديد. درصد عناصر نيتروژن، فسفر و پتاسيم در منطقه سراوان با ميزان گرد و غبار كم به ترتيب 0.49، 0.68 و 1.48، و در منطقه روتك با ميزان گرد و غبار زياد به ترتيب 0.32، 0.49 و 1.24 برآورد گرديد. از آنجايي كه سه منطقه از لحاظ ميزان گرد و غبار متفاوت بودند، مي توان گفت بروز پديده گرد و غبار باعث كاهش مواد مغذي ميوه خرماي مضافتي و لذا كاهش كيفيت و بازارپسندي آن مي گردد.