اثر كاربرد بعد از برداشت كيتوزان، وانيلين و استيك اسيد بر كيفيت و انبارماني گوجه‌فرنگي

گوجه‌فرنگي، پس از سيب‌زميني دومين سبزي مهم دنيا محسوب مي‌شود كه سرشار از املاح و ويتامين‌ها است و جايگاه ويژه‌اي در بين سبزي‌ها، اقتصاد كشاورزي و تجارت دارد، هرچند كه يكي از مشكلات اين محصول ضايعات بالاي آن در مرحله پس از برداشت است. در سال ۱۴۰۰ آزمايشي به‌منظور بررسي كيفيت و انبارماني گوجه‌فرنگي رقم ̍سنا̍ با استفاده از تيمارهاي كيتوزان، وانيلين و استيك اسيد انجام شد. طرح آماري آزمايش بر پايه فاكتوريل در قالب يك طرح كاملاً تصادفي بود. فاكتور اول آزمايش شامل شاهد (آب مقطر)، كيتوزان 1 درصد (Chit)، استيك اسيد 1 درصد (AA)، وانيلين 1 درصد (Van)، و تيمار تلفيقي Chit1%) (AA1%+Van1%+  و فاكتور دوم شامل زمان انبارماني طي ۳ دوره‌ي انبارماني (۷، ۱۴ و ۲۱ روز) در دماي ۱±۴ درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5±85 درصد بود. نتايج آزمايش نشان داد استيك اسيد منجر به جلوگيري از نشت يوني، آلودگي ميكروبي، كاهش وزن و حفظ سفتي گرديد. تيمار وانيلين منجر به حفظ سفتي (۲ برابر)، جلوگيري از كاهش وزن (3 درصد) و كاهش نشت يوني (14 درصد) نسبت به شاهد گرديد. كم‌ترين مقدار مالون دي آلدئيد، فعاليت پكتين متيل استراز، و آلودگي ميكروبي در تيمار وانيلين ‌مشاهده شد. در بين تيمارهاي مورد بررسي، تيمار وانيلين به دليل خاصيت آنتي‌اكسيداني خود نسبت به ساير تيمارها در حفظ و نگهداري محصول گوجه‌فرنگي چشمگيرتر عمل نمود و در آخرين دوره‌ي انبارماني نمونه‌هاي تيمار شده با آن از بيش‌ترين امتياز برخوردار بودند. تيمار وانيلين 1 درصد به بهترين نحو صفات مورد ارزيابي ميوه گوجه‌فرنگي را حفظ نمود، لذا جهت فرايند انبارماني گوجه‌فرنگي پيشنهاد مي‌شود. تيمار اسيد استيك به عنوان حلال كيتوزان به طور جداگانه مورد ارزيابي قرار گرفت و اين تيمار منجر به جلوگيري از نشت يوني، آلودگي ميكروبي، كاهش وزن و حفظ سفتي شد. همچنين با توجه به نتايج به دست آمده از اين پژوهش كيتوزان و تيمار تلفيقي اثرات مخربي بر روي گوجه‌فرنگي داشتند، بنابراين كاربرد كيتوزان با وزن مولكولي كم براي انبارماني محصول گوجه‌فرنگي توصيه نمي‌شود.