تحليل زنجيره ارزش صنعت مرغ بر اساس مدل پورتر (مورد مطالعه: استان آذربايجان شرقي)

هدف اين مطالعه تحليل فعاليت‎هاي مولفه‌هاي اصلي در زنجيره ارزش صنعت مرغ در استان آذربايجان شرقي بود. زنجيره ارزش صنعت مرغ شامل پنج مولفه كارخانجات توليد خوراك طيور، مزارع مرغ مادر، جوجه‎كشي، مزارع مرغ تخمگذار و مزارع مرغ گوشتي بود. جامعه آماري اين مطالعه 63 نفر از كارشناسان، متخصصان و خبرگان صنعت مرغ بود. با توجه به تعداد محدود جامعه آماري از روش سرشماري براي گردآوري داده‌ها استفاده شد. داده‎ها از طريق پرسشنامه در سال 1400 جمع‎آوري شد، ميزان روايي از طريق پانلي از اساتيد و كارشناسان صنعت مرغ مورد تاييد قرار گرفت و پايايي ابزار از طريق پايلوت تست مورد بررسي قرار گرفت. ضريب كرونباخ الفا از 0/701 تا 0/833 بدست آمد كه بيانگر پايايي قابل قبول و خوب است. براي تحليل داده‎ها از نرم‌افزار SPSS22 و SmartPLS3 استفاده شد. بر اساس يافته‎هاي تحليل مسير زنجيره ارزش مرغ، تنها بين مولفه كارخانه‎هاي توليد خوراك طيور با مزارع مرغ تخمگذار (0/25=ρ= 0/020،β) و همچنين بين مولفه واحد جوجه‎كشي با مزارع پرورش تخمگذار (0/365=ρ=،0/004،β) رابطه مستقيم، مثبت و معناداري وجود دارد. بنابراين تجزيه و تحليل زنجيره ارزش مرغ نشان داد كه مولفه مزارع مرغ گوشتي به طور معنادار و اثربخش نمي‌تواند نقش موثري را در توليد مرغ گوشتي در سطح استان ايفا نمايد چرا كه دو مولفه‌‌ (كارخانجات توليد خوراك طيور (0/001=ρ=0/992، β) و واحد جوجه‌كشي (0/275=ρ=0/090،β) زنجيره ارزش صنعت مرغ، نتوانستند ارتباط معناداري را با مولفه مزارع مرغ گوشتي ايجاد نمايند؛ بنابراين با توجه به مهمترين ضعف‌هاي اين دو مولفه (ضعف در انجام دادن كنترل كيفيت و سالم بودن خوراك طيور توسط متصديان با مقدار (0/241) و دانش ناكافي و تداركات ضعيف براي ارسال به موقع جوجه‎ها از اتاق نگهداري به بخش پرورش به مقدار (0/228)) پيشنهاد مي‌گردد سازمان دامپزشكي، اتحاديه و تعاوني مرغداران ضمن تقويت نظارت بر كيفيت دان توليد شده در كارخانجات توليد خوراك طيور، مشوق‌ها و حمايت‌هايي را براي اهميت دادن به كنترل كيفيت غذايي و بهداشتي خوراك طيور طراحي و اجرا نمايند و همچنين، تسهيلات مالي و آموزشي لازم براي حمايت از فرايند توليد در اختيار بازيگران زنجيره ارزش صنعت مرغ استان قرار دهد.