تحليل تناسبات هندسي حياط و نما در خانه‌هاي تاريخي شهر اصفهان

خانه‌هاي تاريخي از لحاظ اصول معماري و ويژگي‌هاي هندسي از اهميت ويژه‌اي برخوردار هستند. اين مطالعه به بررسي ويژگي‌هاي اصول هندسي اتخاذشده در خانه‌هاي دوره صفويه و قاجاريه مي‌پردازد. هدف اصلي، شناخت ويژگي‌هاي هندسي خانه‌هاي تاريخي چند حياط و نماي آن‌ها و بررسي تأثير آن‌ها بر يكديگر است. تحقيقات گسترده‌اي در اين حيطه انجام‌گرفته است؛ اما مطالعه‌اي به بررسي نسبت طول حياط به ارتفاع نما و نسبت طول به عرض حياط انجام نگرفته است. جامعه آماري اين مطالعه، متشكل از خانه‌هاي تاريخي يك يا چند حياط مركزي شهر اصفهان است. از ميان اين جامعه تعداد ۱۵ خانه به روش نمونه‌گيري هدفمند انتخاب و مورد بررسي قرارگرفته است. رويكرد روش‌شناختي تحقيق، مبتني بر پايه مطالعات ميداني و تحليل هندسي-حسابي است. ابزارهاي مورد استفاده از طريق برداشت و نرم‌افزار ترسيمي اتوكد انجام‌شده است. نتايج حاكي از آن است كه حياط خانه‌ها عمدتاً به شكل مستطيل بوده است. چنانچه محور كشيدگي حياط در خانه‌هاي مورد مطالعه شمالي- جنوبي بوده است؛ نماها در خانه‌هاي ۲، ۳، و ۴ جبهه ساخت به‌گونه‌اي قرار مي‌گيرند كه نماي شمالي ارتفاع بيشتري نسبت به ۳ نماي ديگر داشته و چنانچه محور كشيدگي حياط شرقي- غربي بوده؛ عكس اين پديده صادق است. نماها و جهت قرارگيري آن‌ها در حياط يكي از تأثيرگذارترين مؤلفه‌ها در به دست آوردن تناسب حياط به‌نما است.