جايگاه اصل عليت در تبيين فعل الهي از نگاه صدرا و سازگاري آن با متون ديني

مقاله حاضر با پرسش از جايگاه عليت در تبيين فعل الهي از نگاه صدرا و سازگاري آن با نصوص ديني، اين فرضيه را دنبال كرده است كه با تحليل عليت وتبيين وجود رابط هويات امكاني، فعل الهي در تفكروي جلوه صفات و ظهور اسماي حق متعال در مجالي و مظاهر امكاني است. بر اين اساس معلول ازجهت هويت تعلقي و فقر وجودي اش منفصل از موجدش تحقق نيافته چنانكه ادراك هستي‌اش بدون ادراك مربوط اليه‌اش محال است. لذا فعل الهي به تجلي بازگشته وممكنات حقيقتي جزآيتيت حق درذات وصفات وافعال ندارند و فقر مطلق آنها درسه قلمرو مزبور ازجهت حدوث وبقاتبيين مي شودوسراسرجهان آينه بندان جمال اوالبته متناسب باظرفيت هويات امكاني مي‌شود. توحيد در خالقيت، مالكيت و ربوبيت به‌علاوه حضور و ظهور مطلقش و انحصار حامديت و محموديت در خدا و مساوقت فعل خدا با حقيقت عيني حمد در گستره گيتي و در نهايت جمع سالم عقل و نقل ازبركات اين تبيين حكمي است و لذا خدا به عنوان فاعل ايجادي  هم دائم الظهور است و هم دائم الحضور.