نفس و بدن به‌مثابه «معنا و لفظ»

تبيين پيوند نفس و بدن از ديرباز توجه انديشمندان را به خود معطوف داشته است. در روايتي زيبا امير مؤمنان علي عليه السلام رابطه روح و بدن را به پيوند ميان معنا و لفظ تشبيه فرموده‌اند. در اين نوشتار بر آنيم تا در پرتو نظريات مطرح در زبان‌شناسي و نشانه‌شناسي و نيز با روش تحليلي ـ عقلي و با رويكردي تطبيقي، اين تشبيه را به‌عنوان يك فرضيه در باب رابطه نفس و بدن مورد واكاوي قرار دهيم. ازاين‌رو پرسش اصلي اين تحقيق آن است كه بنيان‌ها و احكام مشترك ميان اين دو پيوند (يعني پيوند نفس و بدن از يك سو و پيوند معنا و لفظ از سوي ديگر) چيست؟ ره‌آورد اين پژوهش دست يافتن به احكام كلي مشترك ميان لفظ و معنا و نفس و بدن مي باشد؛ احكامي مانند اعتباري و حقيقي، تجرد و ماديت، ثبات و تغير، بطون و ظهور، فناء و اندكاك، اصالت معنا و روح و تبعي بودن لفظ و بدن، انتقال زشتي و زيبايي هريك از لفظ و بدن و معنا و روح به يكديگر، و لايه‌لايه بودن معنا و روح.