مقايسه اثربخشي تمرينات يكپارچگي حسي همراه و بدون ربات بر رفتارهاي كليشه‌اي پسران مبتلا به اختلال طيف اوتيسم

مقدمه و اهداف اختلال طيف اوتيسم در كودكان به شكل تخريب كيفي در برقراري ارتباط و الگوهاي كليشه‌اي در رفتار و علايق ظهور مي‌كند. برخي از پژوهشگران علت ايجاد الگوهاي كليشه‌اي در رفتار اين كودكان را نوعي نارسايي حسي در برابر محركات حسي مي‌دانند. كودكان مبتلا به اختلال طيف اتيسم به‌خوبي مي‌توانند از سيستم‌هاي قانونمند و قابل پيش‌بيني مانند رايانه‌ها استفاده كنند. شايد بتوان از ربات‌ها به‌عنوان دوست يا كمك درمانگر درجهت آموزش مهارت‌هاي مختلف اجتماعي و شناختي به كودكان مبتلا به اختلال طيف اوتيسم استفاده كرد. هدف پژوهش حاضر مقايسه اثربخشي تمرينات يكپارچگي حسي همراه و بدون ربات بر رفتارهاي كليشه‌اي پسران مبتلا به اختلال طيف اتيسم مي‌باشد.مواد و روش‌ها  روش اين پژوهش نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون-پس‌آزمون و پيگيري با گروه كنترل بود. جامعه پژوهش پسران 7-9 ساله طيف اوتيسم سطح متوسط، مدارس پسرانه اوتيسم شهر تهران در سال تحصيلي 1397-1398 بودند . از داوطلبان واجد شرايط ، 45 نفر به‌شيوه در‌دسترس انتخاب ‌شدند و به‌صورت تصادفي در 3 گروه 15 نفري تمرينات يكپارچگي‌حسي به‌همراه ربات و يكپارچگي‌حسي به‌تنهايي و كنترل قرار‌گرفتند. براي آزمودني‌ها پيش‌آزمون،پس‌آزمون و آزمون پيگيري پس از 2 ماه، با آزمون گارز 2 (تشخيص اوتيسم گليام 1994) انجام‌شد. با هر 2 گروه آزمايش 15 جلسه شيوه يكپارچگي‌حسي كار ‌شد. هم‌زمان يك گروه آزمايش 15 جلسه از درمان با ربات نيز بهره ‌برد. گروه كنترل، درماني دريافت ‌نكرد. داده‌ها با استفاده از آزمون تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر و آزمون تعقيبي بونفروني با  نسخه 22 نرم‌افزاز SPSS در سطح معناداري 0/05 تحليل‌ شد.يافته‌ها يافته‌ها نشان داد ميزان تغييرات بروز رفتارهاي كليشه‌اي در 3 گروه يكسان نبود. بررسي رديف‌هاي معنادار نتايج نشان داد در موقعيت آزمايش، ميانگين نمرات گروه تمرينات يكپارچگي حسي با ربات، بيشتر از تمرينات يكپارچگي حسي بدون ربات بود و گروه كنترل، كاهش و تغيير داشته است ( 0/05 gt; P).نتيجه‌گيري يافته‌ها نشان مي‌دهند كه تلفيق 2 شيوه درماني يكپارچگي حسي و درمان با ربات ، بيشتر از شيوه يكپارچگي حسي به تنهايي موجب بهبود رفتارهاي كليشه‌اي كودكان مبتلا به اختلال طيف اوتيسم مي‌شود.