چگونگي بازنمايي هويت زن ايراني در سفرنامه‌‌هاي خارجي عصر قاجار

هدف اين پژوهش بررسي چگونگي بازتاب تصوير زنان ايراني در سفرنامه‌‌هاي خارجي است. سياحان خارجي در سفرنامه‌‌هاي خود اطلاعات درخور توجهي درباره شرايط اجتماعي جامعه ايراني ارائه نموده‌‌اند؛ بنابراين، مطالعه اين متون به‌عنوان يكي از منابع حوزه مردم‌‌شناسي و تاريخ اجتماعي مي‌‌تواند ما را در شناخت هرچه بهتر نقش و جايگاه زنان در زندگي و حيات اجتماعي ايرانيان ياري كند. اين مطالعه يك پژوهش توصيفي تحليلي است كه با استفاده از منابع كتابخانه‌‌اي، چگونگي نحوه بازنمايي زنان در سفرنامه‌‌ها در آن مورد بررسي قرار گرفته است. يافته‌‌هاي پژوهش حاكي از آن است كه اگرچه گاه برخي گزارش‌‌ها بر نقش و جايگاه ضعيف و فرودستي زنان در مقايسه با مردان دلالت دارند، گزارش‌هاي زيادي نيز نشان مي‌دهند كه زنان در سطوحي، نقش برابر و گاه فرادستي در نسبت با مردان داشته‌‌ و در عرصه‌‌هاي مختلف اجتماعي و اقتصادي و سياسي، حضور و نقش چشمگيري داشته‌‌اند؛ بنابراين، به‌نظر مي‌رسد مي‌‌توان به تحليل‌هايي كه با اتخاذ رويكردي كلان‌‌نگر و عام‌گرايانه بر حاكميت مردسالاري و نابرابري جنسيتي در فرهنگ و تاريخ جامعه ايراني تأكيد دارد به ديده ترديد نگريست.