هويت‌سازي‌هاي جديد و مسئوليت‌پذير در پرتو تمهيد آموزش شهروندي ديجيتال به دانش‌آموزان

در دنياي معاصر، كودكان و نوجوانان با بهره‌گيري از قدرت رسانه‌هاي ديجيتال و فناوري‌هاي نوين به كشف، شناخت و يادگيري جهان پيرامون خود پرداخته و به شيوه‌هاي جديد رشد كرده و هويت خود را مي‌سازند. با اين قدرت، كودكان و نوجوانان فرصت‌هاي بزرگي در اختيار دارند؛ اما با چالش‌ها و معضلاتي نيز روبه‌رو هستند. مدارس نيز با پيامدهايي ازجمله امنيت آنلاين، آزار و اذيت سايبري، تجاوز به حريم خصوصي، سخنان نفرت‌پراكن، اطلاعات نادرست و حواس‌پرتي ديجيتالي دست‌وپنجه نرم مي‌كنند. براي رسيدگي به اين مسائل، بسياري از مدارس در تلاش‌اند با گنجاندن آموزش شهروندي ديجيتال به‌عنوان بخشي از برنامه‌هاي درسي خود، فرهنگ و دانش مثبتي را پيرامون رسانه و فناوري ايجاد كنند. بسياري از كشورهاي پيشرفته و درحال‌توسعه، آموزش شهروندي ديجيتال در مدارس خود را آغاز كرده‌اند. برنامه درسي شهروندي ديجيتال به حوزه‌هايي مي‌پردازد كه براساس تحقيقات دانشگاهي و نگراني‌هاي كودكان، معلمان و والدين طراحي شده است. اين آموزه‌ها براي پرورش مهارت‌ها و كمك به كودكان و نوجوانان طراحي شده‌اند كه اين موضوع از اهميت بسياري برخوردار است؛ زيرا كودكان و نوجوانان در طول زندگي خود با استفاده از رسانه‌ها و فناوري نوين و از طريق آن با تصميمات و پيچيدگي‌هاي بسياري روبه‌رو هستند؛ از آنچه مصرف مي‌كنند و آنچه را كه به اشتراك مي‌گذارند تا نحوه تعامل و ارتباط با ديگران؛ بنابراين، پژوهش حاضر تلاش دارد با بهره‌گيري از روش تحقيق بنيادي به اين پرسش پاسخ دهد كه آموزش شهروندي ديجيتال به نوجوانان شامل چه ابعاد و ويژگي‌هايي است؟ و بُعد هويتي و ارزشي اين آموزه‌ها چيست؟ نوع اين پژوهش كاربردي است و مي‌تواند منجربه تدوين برنامه درسي آموزش شهروندي ديجيتال در مدارس و درنتيجه، تربيت نسلي آشنا به فرصت‌ها و آسيب‌هاي فضاي ديجيتال و بهره‌گيري مناسب نسل جديد از فضاي ديجيتال شود.