اثرات ضد قارچي عصاره‌هاي حاصل از سه گونه درمنه (آرتميزيا) عليه قارچ‌هاي عامل درماتوفيتوزيس

زمينه و هدف: درماتوفيتوزيس يكي از مهم‌ترين بيماري هاي جلدي انسان و حيوانات در سراسر جهان است. گونه هاي مختلف درمنه (آرتيميزيا) به‌عنوان يك منبع غني از تركيبات طبيعي پتانسيل بالايي براي درمان بسياري از انواع بيماري هاي انساني دارد. اين پژوهش با هدف بررسي اثرات ضد قارچي عصاره هاي مختلف سه گونه درمنه عليه قارچ هاي درماتوفيت انجام شده است. روش تحقيق: در اين مطالعه آزمايشگاهي برون تني، اندام هاي هوايي سه گونه درمنه كوهي، درمنه تركمني و درمنه كپه داغي با استفاده از پنج حلال اتر نفت، دي كلرومتان، اتيل استات، اتانول و هيدرواتانول (%50) عصاره گيري و عصاره هاي حاصل براي اثرات ضد درماتوفيتي عليه اپيدرموفيتون فلوكوزوم، تريكوفيتون وروكوزوم، تريكوفيتون روبروم و ميكروسپوروم كانيس غربال گري شدند. سپس آزمايش حداقل غلظت بازدارندگي (MIC) براساس روش رقيق‌سازي در آگار انجام شد. فعال ترين عصاره ها در مطالعات مقدماتي فيتوشيميايي مورد بررسي قرار گرفتند. يافته‌ها: در غربالگري اوليه عصاره ها (غلظت 2 ميلي گرم/ميلي ليتر)، اپيدرموفيتون فلوكوزوم با عدم رشد در محيط كشت حاوي 13 عصاره از 15 بيشترين حساسيت و تريكوفيتون روبروم با عدم رشد در 7 عصاره از 15 شامل عصاره هاي اترنفتي حاصل از درمنه كوهي؛ اترنفتي، دي كلرومتاني، اتيل استاتي و هيدرواتانولي حاصل از درمنه تركمني؛ و اترنفتي، اتيل استاتي و هيدرواتانولي حاصل از درمنه كپه داغي بيشترين مقاومت به عصاره ها را نشان دادند. در نتايج MIC قارچ هاي آزمايش‌شده به همه يا تعدادي از غلظت‌هاي عصاره‌ها در طيف غلظتي 61.9 تا 1981.1 (ميكروگرم/ميلي ليتر) حساس بودند. از مجموع عصاره هاي بكار رفته، كمترين ميزان غلظت بازدارنده 61.9 (ميكروگرم/ميلي ليتر) براي عصاره اتر نفتي حاصل از درمنه تركمني عليه تريكوفيتون وروكوزوم ثبت شد. نتايج مطالعات مقدماتي فيتوشيميايي، حضور ترپنوييدها و استرول ها را در اين عصاره ها نشان داد. نتيجه‌گيري: برخي اجزاء چربي دوست موجود در عصاره هاي مختلف به‌ويژه عصاره هاي اتر نفتي درمنه تركمني، درمنه كوهي و درمنه كپه داغي فعاليت برون تني ضد درماتوفيتي دارند.