بررسي تصاوير عناصر طبيعت در شعر شاعران كودك و نوجوان

يكي از منابع اصلي تصويرآفريني در شعر كودك و نوجوان، عناصر طبيعت است. در اين پژوهش، 10 عنصر از عناصر طبيعت در شعر 27 شاعر در سال‌هاي گوناگون انتخاب شده است. شيوۀ پژوهش، كتابخانه‌اي، تحليلي و آماري است. ابتدا تعداد تصاوير به‌كاررفته استخراج شده و سپس سهم هريك از شاعران در خلق تصاوير ابتكاري مشخّص شده است. طبق داده‌هاي جدول شمارۀ ‌1، پربسامدترين تصاوير تازه مربوط به رنگين‌كمان (72درصد) و خورشيد و ماه (64درصد) و كمترين تصاوير مربوط به باد و نسيم (43درصد) و بهار (35درصد) است. در جدول شمارۀ 2، تصاوير ابتكاري هريك از شاعران جمع‌آوري شده است. بر اين اساس، ابراهيمي (17.3درصد)، شعباني (11.9درصد) و امين پور (8.8درصد) تصويرسازترين شاعران هستند. به‌دليل ماهيت، هدف، توجّه به نيازها و ذهن خردسالان، شاعراني كه بيشتر براي اين گروه شعر سروده‌اند، مجال كمتري براي تصويرسازي داشته‌اند؛ به همين دليل، با وجود پركاري، محمود كيانوش 3.3درصد و شكوه قاسم‌نيا 0.5درصد از كلّ تصاوير را خلق كرده‌اند. شاعران از شگردهاي مختلف تصويرآفريني، مانند تشبيه‌هاي حسّي و انتزاعي، حسن تعليل، تشخيص و حس‌آميزي بهره برده‌اند. عناصر استفاده‌شده در تصويرسازي‌ها عبارت‌اند از: ويژگي‌هاي انساني، طبيعت و روييدني‌ها، اشيا، زمان و مكان، حيوانات، اصطلاحات خاص و رنگ.