مقايسه درمان طرح‌واره هيجاني افزوده‌شده به رويارويي و پيشگيري از پاسخ با رويارويي و پيشگيري از پاسخ و درمان دارويي در اختلال وسواسي‌جبري

اهداف: در پنجمين ويرايش راهنماي تشخيصي و آماري اختلالات رواني، اختلال وسواسي‌جبري با افكار يا تصاوير مزاحم و ناخوشايند (وسواس) كه با اعمال تكراري و ناخواسته (اجبار) همراه مي‌شود، مشخص شده است. پژوهش حاضر با هدف تعيين تفاوت اثربخشي پروتكل درمان طرح‌واره هيجاني افزوده‌شده به رويارويي و پيشگيري از پاسخ با رويارويي و پيشگيري از پاسخ (درمان رويارويي و پيشگيري از پاسخ) و درمان دارويي در بهبود علائم بيماران مبتلا به اختلال وسواسي‌جبري انجام شد. مواد و روش ها: پژوهش حاضر به‌صورت كارآزمايي باليني تصادفي انجام شد. جامعه پژوهشي مطالعه حاضر همه بيماران مبتلا به اختلال وسواسي‌جبري مراجعه‌كننده به بيمارستان‌ها و كلينيك‌هاي سطح شهر تهران بود. 45 بيمار مبتلا به اختلال وسواسي‌جبري به روش نمونه‌گيري هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفي 15 بيمار در گروه درمان طرح‌واره هيجاني افزوده‌شده به رويارويي و پيشگيري از پاسخ و 15 بيمار در گروه‌ درمان رويارويي و پيشگيري از پاسخ و 15 بيمار نيز در گروه درمان دارويي قرار گرفتند. بعد از جايگزيني تصادفي بيماران در 3 شيوه‌ درماني، تمام بيماران مقياس وسواس فكري‌عملي ييل براون - ويرايش دوم، مقياس 4 سامانه‌اي اضطراب، پرسش‌نامه افسردگي بك را قبل و در انتهاي درمان و 2 ماه بعد از درمان تكميل كردند. سپس تحليل داده‌ها با استفاده از آزمون‌هاي ناپارامتريك و شاخص تغيير پايدار (شاخص تغيير پايدار) انجام شد. يافته ها: بين درمان ‌گروه درمان طرح‌واره هيجاني افزوده‌شده به رويارويي و پيشگيري از پاسخ با درمان رويارويي و پيشگيري از پاسخ و درمان دارويي در علائم و شدت وسواس و اضطراب (به جز افسردگي) بيماران تفاوت معناداري گزارش شد. علاوه‌براين، يافته‌هاي حاصل از معناداري باليني به جز متغير اضطراب، در متغيرهاي افسردگي و علائم و شدت وسواس گروه درمان طرح‌واره هيجاني افزوده‌شده به رويارويي و پيشگيري از پاسخ نسبت به درمان رويارويي و پيشگيري از پاسخ و مخصوصاً درمان دارويي، تغييرات معنادارتري نشان داد. نتيجه گيري: 2 درمان طرح‌واره هيجاني افزوده‌شده به رويارويي و پيشگيري از پاسخ و درمان رويارويي و پيشگيري از پاسخ در بيماران مبتلا به اختلال وسواسي‌جبري اثربخش هستند و هر 2 نسبت به درمان دارويي موجب بهبود بيشتر علائم بيماران مي‌شود.