اثربخشي آموزش مبتني بر ذهن آگاهي بر كاهش علائم و نشانه‌هاي فوبي اجتماعي دختران نوجوان

زمينه و هدف: ذهن آگاهي فرايندي درماني است كه بر توجه هدفمند، غير قضاوتي، همراه با پذيرش تجارب و اعتراف به آن و زيستن در لحظه اشاره دارد؛ پژوهش حاضر با هدف تعيين اثربخشي آموزش مبتني بر ذهن آگاهي بر كاهش علائم و نشانه‌هاي فوبي اجتماعي در دختران نوجوان اجرا شد. روش پژوهش: روش پژوهش حاضر نيمه آزمايشي با طرح پيش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماري اين پژوهش كليه دانش آموزان دختر منطقه يك تهران كه در سال تحصيلي 95-94 در مقطع متوسطه در حال تحصيل مي‌باشند را در بر مي‌گرفت كه پس از بررسي جامعه مورد پژوهش، ابتدا با تهيه فهرستي از مدارس مقطع متوسطه دختران منطقه يك تهران به‌صورت تصادفي خوشه‌اي 3 مدرسه انتخاب و پس از آن پرسشنامه فوبي اجتماعي  بين دانش آموزان آن اجرا و دانش‌آموزاني كه نمره بالاتري (طبق معيار نقطه برش باليني) را در اين آزمون كسب كردند به‌عنوان نمونه پژوهشي به حجم 30 نفر و با استفاده از روش نمونه‌گيري تصادفي انتخاب و در دو گروه آزمايش و كنترل كه تعداد هر گروه 15 نفر بود جايگزين شدند. پس از اجراي پرسشنامه فوبي اجتماعيروي هر دو گروه كنترل و آزمايش، اعضاي گروه آزمايش به مدت 8 جلسه و هر جلسه به مدت 90 دقيقه در جلسات آموزش ذهن آگاهي شركت كردند، هيچ‌يك از اعضاي گروه كنترل در جلسات آموزش ذهن آگاهي شركت نداشتند. پس از اتمام دوره آموزش، پرسشنامه فوبي اجتماعي مجدداً در مورد هر دو گروه اجرا شد. داده‌هاي حاصل از پيش‌آزمون – پس‌آزمون از طريق تحليل واريانس چند متغيره و با استفاده از نرم‌افزار Spss تحليل شد. يافته‌ها: نتايج پژوهش نشان داد كه آموزش ذهن آگاهي، منجر به كاهش مولفه ترس (P=0/001, F=25/80)، و اجتناب (P=0/001, F=18/27) و مولفه ناراحتي فيزيولوژيكي (P=0/001, F=21/96)،  شد. نتيجه‌گيري: از آنجا كه آموزش ذهن آگاهي بر كاهش  علائم و نشانه‌هاي فوبي شده موثر است؛ مي توان از اين نوع آموزش براي كاهش  علائم و نشانه‌هاي فوبي اجتماعي در نوجوانان استفاده كرد.