تأثيرات ويرانگر جنگ‌ بر معارف افغانستان

No English title

افغانستان از زمان شكل‌گيري، همواره درگير جنگ بوده است و اين جنگ‌ها و نبردهاي خونين به جز تباهي، ويراني و نابودي هيچ ارمغان ديگري براي مردم اين كشور نداشته و در عوض كشور را به عقب رانده و جلو هرگونه ترقي و پيشرفت را گرفته است. نظر به اينكه حجم بيشتر اين جنگ‌ها و منازعات در پنج دهه‌ي اخير داخلي بوده است، آسيب‌ها و صدمات جبران‌ناپذيري بر پيكر اين كشور وارد ساخته كه در اين ميان، تأثيرات آن بر نهاد ضعيف و نحيف معارف جديد كشور كاملاً مشهود و محسوس است. با توجه به اينكه مباحث اين نوشتار را بررسي تأثيرات جنگ‌ها و منازعات داخلي بر معارف جديد افغانستان تشكيل مي‌دهد، از اينرو لزوماً مسئله جنگ و درگيري از زماني بررسي مي‌گردد كه هم‌تراز با شكل‌گيري معارف مدرن در اين كشور است. اگر چنانچه شكل‌گيري معارف جديد را از زمان امير شيرعلي‌خان بدانيم، نَفَس آن را تعنّد و دشمني امير عبدالرحمن خان كاملا قطع كرد و چنانچه شكل‌گيري آن را به زمان حبيب‌الله خان برگردانيم، شورش حبيب‌الله كلكاني آن را ازهم پاشيد. بعد از آن كودتاه هفت ثور، تجاوزها، اشغال‌ها و جنگ‌هاي خونين داخلي در طول نزديك به پنج دهه‌ي اخير، معارف جديد را زمينگير كرده و تنها توانست در طول بيست سال نظام جمهوريت يك نفس بكشد كه در اين عمر كوتاهي خودش آثار و بركات زيادي داشته است.

No English abstract