ارزيابي اثرات تغيير اقليم بر خشكسالي‌هاي آينده حوضه آبخيز گرگانرود تحت مدل‌هاي CMIP6

مشخصه‌هاي خشكسالي به عنوان يكي از مخاطرات طبيعي، در دوره‌هاي آتي ممكن است تحت تأثير تغييرات آب و هوايي تغييـر نمايـد. پژوهش حاضر، با هدف پيش‌نگري خشكسالي هواشناسي در حوضه گرگانرود انجام شده است. به اين منظور برونداد دما و بارش 8 مدل‌ پروژه CMIP6 تحت دو سناريوهاي (SSP2-4.5) و (SSP5-8.5) طي دو دوره 2054-2025 و 2100-2071 مورد بررسي قرار گرفتند. با توجه به بزرگ ‌مقياس بودن مدل‌هاي گردش كلي جو از روش تصحيح اريبي نگاشت چندك (Quantial Mapping) براي ريزگرداني GCMهاي منتخب استفاده شد. با پيش‌نمايي مقـادير بـارش و دمـا، شـاخص SPEI، در مقياس زماني سالانه براي دوره‌هاي پايـه و آتـي محاسبه و در ادامه، نمايه‎هاي خشكسالي (مدت، شدت و بزرگي) بـر مبناي تئوري Run استخراج و براي دوره‌هاي پايه و آتي با هم مقايسه شدند. با هدف ارتقاي فرايند ارزيابي و كمي‌سازي اثرات تغييرات اقليمي بر خشكسالي‌هاي آتي منطقه و نشان دادن عدم قطعيت‌هاي ناشي از مدل‌هاي اقليمي از باندهاي پيش‌بيني متغيرهاي اقليمي جهت كمي‌سازي شاخص SPEI استفاده شده است. نتايج پيش‌نگري اجراي گروهي مدل‌ها نشـان داد كه در شرايط اقليم آينده متوسط دما و بارش سالانه در هر دو سناريو داراي روند افزايشي خواهد بود؛ بطوري كه دما 1.2 تا 4.4 درجه سلسيوس و بارش به ميزان 2 تا 11.9 درصد افزايش مي‌يابد. همچنين خروجي‌ پـايش خشكســالي بر مبناي شاخص SPEI در سناريو SSP2-4.5 نشان داد شرايط منطقه در دهه‌هاي آتي در محدوده‌هاي نزديك به نرمال يا ترسالي خواهد بود. اين وضعيت در دوره آينده نزديك در سناريو SSP5-8.5 نيز ادامه دارد، ولي تحت تاثير افزايش شديد دما و تبخير و تعرق در دوره آينده دور، ميزان وقوع خشكسالي‌ها افزايش خواهد يافت. نتايج حاصل از اجراي تئوري Run بيانگر آن است كه نمايه‌هاي شدت مدت و بزرگي در سناريو  SSP2-4.5و دوره‌ي آينده نزديك در سناريو SSP5-8.5 روند كاهشي خواهد داشت.