بررسي بيان ژنهاي كليدي بيوسنتز ديوسژنين در گياه دارويي شنبليله (Trigonella foenum-graecum) در پاسخ به ساليسيليك اسيد و متيل جاسمونات

شنبليله يك گياه دارويي مهم است كه داراي متابوليت‌هاي ثانويه با ارزشي است. ديوسژنين يك ساپونين استروئيدي است كه به مقدار مناسب درگياه شنبليله توليد مي شود و داري خواص درماني زيادي مي باشد. فعاليت ضدسرطاني ديوسژنين در بسياري از مطالعات گزارش شده است. به منظور سنجش بيان برخي ژن‌هاي كليدي در مسير بيوسنتز ديوسژنين اين پژوهش اجرا شد. ابتدا اعمال تيمارهاي متيل جاسمونات با غلظت نيم ميلي‌مولار و ساليسيليك اسيد با غلظت يك ميلي‌مولار در آزمايشات جداگانه بر روي گياهان انجام گرفت. سپس در زمان‌هاي 0، 12، 24 و 48 ساعت پس از اعمال تيمار نمونه‌‌‌‌‌‌‌برداري از برگ‌ها براي بررسي مراحل بيان ژن انجام شد. RNA كل از برگها استخراج و سپس cDNA سنتز شد. ژن‌هاي كليدي انتخاب شده شامل سيكلوآرتنول سينتاز (CAS) ، اِسكوالن سينتاز (SQS) و اِسكوالن منواكسيژناز (SMO) بودند. جهت اطمينان از توالي ژن‌ها، قطعه تكثير شده اين ژن‌ها در وكتورpTG19-T همسانه سازي و ناحيه‌‌ي هدف آنها توالي‌يابي شد. پس از اطمينان از صحت توالي‌، بيان نسبي ژن‌ها با روش Real Time PCR (qRT-PCR) مورد بررسي قرار گرفت. نتايج حاصل نشان‌دهنده‌ي عدم تغيير بيان ژن CAS در گياهان تحت تيمار با ساليسيليك اسيد نسبت به گياهان شاهد بود، ولي ژن‌هاي SQS و SMO در برخي زمان‌ها افزايش بيان نشان دادند. در صورتي‌كه، ژن‌هاي CAS، SQSو SMO در گياهان تيمار شده با متيل جاسمونات افزايش معني‌داري نسبت به گياهان شاهد داشتند. بررسي بيان اين ژن‌ها در مسير بيوسنتز ديوسژنين نشان مي‌دهد كه احتمالا ديوسژنين در پاسخ به ساليسيليك اسيد و به‌ويژه متيل جاسمونات افزايش مي‌يابد