شناسايي تركيبات فيتوشيميايي و اثرات ضدقارچي اسانس سه جمعيت‌ گلپر(Heracleum persicum) از شمال و شمال غرب ايران

گياه گلپر با نام علمي Heracleum persicum Desf. Ex Fischer متعلق به تيره چتريان مي‌باشد كه به طور گسترده در طب سنتي به عنوان ادويه و طعم‌دهنده‌ غذا، تهيه ترشي و به عنوان ضدكرم، ضدنفخ، اشتها آور و مدر استفاده مي‌شود. مطالعه حاضر به منظور بررسي تركيبات فيتوشيميايي و اثرات ضدقارچي اسانس سه جمعيت‌ گلپر در شمال و شمال غرب ايران انجام گرفت. در اين تحقيق پس از جمع‌آوري بذرهاي گياه گلپر از سه منطقه‌ آينالو، مارميشو و مشكين‌شهر، اسانس به روش تقطير با آب توسط دستگاه كلونجر استخراج شد و شناسايي تركيبات اسانس با استفاده از دستگاه GC-MS صورت گرفت. اثرات ضدقارچي اسانس‌ نيز با تعيين درصد بازدارندگي (MGI) اسانس بر رشد ميسليومي قارچ به روش مسموم كردن محيط كشت با اسانس بررسي گرديد. در اسانس جمعيت‌هاي مورد بررسي 40 تركيب شناسايي شد كه تركيبات عمده‌ اسانس شامل هگزيل بوتيرات (38/77 تا 43/27 درصد)، ان-اكتيل استات (13/92 تا 28/09 درصد)، هگزيل متيل بوتيرات (3/95 تا 8/01 درصد) و ان-هگزيل هگزانات (5/14 تا 6/97 درصد) بودند. نتايج حاصل از اثر اسانس بر رشد قارچ‌ها نشان داد كه اسانس گياه گلپر داراي اثر بازدارندگي بر عليه رشد ميسليومي قارچ‌هاي Penicillum expansum، Aspergillus niger و Botrytis cinerea بود و در غلظت‌هاي 200 و 300 پي‌پي‌ام مانع رشد ميسليومي قارچ B. cinereaشد. نتايج حاصل از اين تحقيق نشان داد كه اسانس جمعيت‌هاي گياه گلپر با داشتن درصد بالاي تركيبات ترپنوييدي اكسيژنه اثر بازدارندگي بر رشد ميسليومي قارچ‌هاي مورد مطالعه دارد.