بررسي زمين شيمي عناصر اصلي و كمياب در تركيب پيريت: رهيافتي براي تكوين ذخاير طلاي نامرئي در ناحيه تكاب- انگوران (شمال غرب ايران)

سولفيدهاي آهن و آرسنيك مهمترين كاني هاي ميزبان طلا در كانسارها هستند كه در اين ميان، ذخاير طلاي افشان دور از منشاء با سنگ ميزبان رسوبي و محتواي بالاي طلا در تركيب پيريت، از آن جمله است. در اين پژوهش به طور مشخص خصوصيات بافتي- زمين شيميايي پيريت با هدف درك نحوه توزيع طلا در قالب ذرات آزاد (Au0) يا مشاركت در شبكه بلوري كاني (Au+) در سه كانسار زرشوران (عيار متوسط 2/63 گرم در تن)، آق دره (عيار متوسط 3/7 گرم در تن) و عربشاه (عيار متوسط 1/2 گرم در تن)، در ناحيه فلززايي تكاب- انگوران، مورد بررسي قرار گرفته است. طبق نتايج، يك رابطه شيميايي منفي ميان آرسنيك و گوگرد (R^2= −0.61) در تركيب آرسنين پيريت ها با فرمول تجربي Fe(AsxS1−x)2 به دست آمد كه گوياي حضور سويه As^+3 در اين تركيب است. با توجه به وجود شواهدي نظير همراهي پاراژنتيكي طلا با كانه‌هاي سولفيدي پيريت و اسفالريت، عدم رخداد كاني‌هاي اكسيدي نظير هماتيت و مگنتيت، وجود مجموعه دگرساني‌ آرژيليكي± سريسيتي، pH نزديك به خنثي تا اسيدي و فعاليت بالاي سولفور (logaS2) در هنگام رخداد طلا، نقش كمپلكس‌هاي بي‌سولفيدي –Au(HS)2 در مهاجرت ‌طلا را در كانسارهاي طلاي ناحيه فلززايي تكاب- انگوران قوي تر مي نمايد. پس از آن، واكنش هاي وسيع سيال- سنگ و مصرف H2S موجب كاهش فعاليت S2-، ناپايداري كمپلكس هاي بي سولفيدي و در نهايت ته نشست طلا شده است.