مطالعه تطبيقي شخصيت اجتماعي رسول خدا از منظر تفسير جامع البيان و مجمع ‌البيان

اسلام مبناي خود را بر پايه اجتماع قرار داده و رسالت اصلي انبيا : نيز حضور در متن جامعه جهت تربيت انسان است. كامل‌ترين جلوه اين تربيت هم در قرآن و گفتار و رفتار رسول خداj قابل شناسايي است. پژوهش حاضر براساس آيات قرآن به بررسي شخصيت اجتماعي رسول خداj مي‌پردازد و با توجه به اين‌كه برخي آيات در مورد پيامبر قابل برداشت‌ها و تفسيرهاي متفاوت‌اند اين پژوهش به روش توصيفي - تحليلي به مقايسه ديدگاه‌هاي طبري؛ از مفسران اهل‌سنت و نويسنده جامع‌البيان با ديدگاه‌هاي طبرسي؛ از مفسران شيعه و نويسنده مجمع‌البيان پرداخته است و به اين پرسش پاسخ مي‌دهد كه «دو مفسر يادشده چه تبييني از شخصيت اجتماعي رسول خداj داشته‌اند». براي رسيدن به پاسخ، ابعاد شخصيت اجتماعي رسول خداj از منظرِ رفتار با خانواده، رفتار با عموم مردم، رفتار با مؤمنان، رفتار با منافقان، رفتار با اهل كتاب و رفتار با كفار و مشركان مورد بررسي قرار گرفته و نتيجه پژوهش تشابه ديدگاه دو مفسر، در تبيين شخصيت اجتماعي رسول خداj بوده است. به اين‌معني كه رسول خداj با توجه به شرايط فكري، اعتقادي و اجتماعي براي هر يك از گروه‌هاي مذكور، شيوه‌هاي مناسب و مؤثري را مورد استفاده قرار مي‌دادند و ضمن رعايت نكات اخلاقي و تاثيرگذاري معنوي، در برخي موارد از جمله مسايل اصولي، نرمش نشان نداده و با قاطعيت و سازش‌ناپذيري عمل مي‌كردند.