كاربرد مدل تصميم‌گيري چندمعياره در ارزيابي تناسب اراضي

تحليل تناسب اراضي با استفاده از مجموعه متنوعي از عوامل موثر بر توليد كمي و كيفي محصولات و بررسي پيچدگي هاي روابط آن ها باهم، و همچنين نقشه برداري كاربري اراضي، از مفيدترين كاربردهاي سامانه اطلاعات جغرافيايي وكاربرد مدل هاي تصميم گيري چندمعياره در مديريت منابع زمين است. در پژوهش حاضر، ارزيابي كيفي تناسب اراضي با استفاده از مدل‌هاي فرآيند تحليل سلسله مراتبي فازي و پارامتريك براي محصول گندم آبي و يونجه مورد بررسي قرار گرفت. مشخصات خاك، شرايط اقليمي، توپوگرافي و دسترسي به آب، جاده و مراكز جمعيتي، بر اساس چارچوب سازمان خواربار جهاني و كشاورزي و نظرات كارشناسان انتخاب شد. تابع درونيابي براي ويژگي هاي كيفي و كمي موردنظر، استفاده شد وارزيابي بر اساس مدل هاي پارامتريك و فرآيند تحليل سلسله مراتبي فازي انجام شد. بر اساس مدل پارامتريك، مقادير شاخص‌هاي زمين براي گندم و يونجه از 50 درصد در برخي نقاط تا 78 درصد در منطقه مورد مطالعه متغير است،كه دشت را به طبقات مناسب  (S2)و خيلي مناسب (S1) طبقه‌بندي مي‌كند. مقادير ترجيحي فرآيند تحليل سلسله مراتبي فازي براي كشت گندم و يونجه به ترتيب در منطقه مورد مطالعه از 25 تا 73 درصد و 24 تا 50 درصد مي باشد كه به عنوان متوسط تا خيلي زياد طبقه‌بندي مي شود. ضريب كاپا كوهن بين شاخص هاي پارامتري زمين و مقادير ترجيحي فرآيند تحليل سلسله مراتبي فازي با عملكرد گندم و يونجه مشاهده شده، به ترتيب بين 0.03 تا 0.237 و 0.001 تا 0.04 متغير است كه اعتبار هر دو مدل در برآورد تناسب اراضي براي توليد محصول در منطقه مورد مطالعه را تاييد مي كند. نتايج مطالعه حاضر نشان مي دهد كه فرآيند تحليل سلسله مراتبي فازي يك استراتژي موثر براي افزايش دقت وزني معيارهاي موثر بر تحليل تناسب زمين نسبت به روش سنتي براي شناسايي محدوديت هاي كشت محصولات مي‌باشد.