تحليل سينوپتيكي-ديناميكي بارش سنگين منجربه سيل استان گلستان در ماه مارس 2019

طي روزهاي هفدهم تا بيست و يكم ماه مارس 2019 (26 اسفند 1397 تا 1 فروردين 1398) بارش باران سنگين در استان گلستان (حوضه آبريز گرگانرود) باعث ايجاد سيل و آبگرفتگي در مسير گرگانرود گرديد كه خسارات بسيار زيادي به شهرها، روستاها و بخش كشاورزي وارد آورد. لذا در اين تحقيق اقدام به بررسي و تجزيه و تحليل عوامل رخداد سيل مذكور به ويژه عوامل سينوپتيكي-ديناميكي وقوع بارش سنگين، گرديد. جهت تحليل سينوپتيكي-ديناميكي بارش سنگين، با استفاده از منابع داده اي مختلف (داده هاي هواشناسي ايستگاه هاي سينوپتيك، پايگاه NCEP/NCAR، محصولات ماهواره MODIS و محصولات ماهواره GPM) ابتدا زمان اوج بارش ها و شدت بارش مورد شناسايي قرار گرفت و سپس نقشه هاي سينوپتيك (نقشه هاي ارتفاع ژئوپتانسيل در سطوح مياني و زيرين تروپسفر، چرخندگي نسبي، امگا، سمت و سرعت باد، همگرايي شار رطوبت، تابع جبهه زايي، رطوبت ويژه جو و نمودار هوف-مولر) تهيه گرديدند و مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. نتايج نشان دادند كه بارش سنگين از ساعت 18 (به وقت جهاني3) روز هفده مارس شروع شده و تا ساعت 18 روز هجده مارس ادامه داشته است و اوج شدت بارش ها در روز هجدهم مارس در اكثر ايستگاه ها بين ساعت هاي 06 تا 12 و 12 تا 18 بوده است. بررسي نقشه هاي سينوپتيك بيان داشت، منشأ سيستم بارشي تراف عميق واقع بر بستر موج راسبي مي باشد كه در اواخر روز هفدهم مارس به منطقه مورد مطالعه رسيده و باعث شكل گيري سيكلوني عميق در اين ناحيه شده است و با تزريق رطوبت از آب هاي جنوبي ايران و درياي خزر توسط جريانات جوي به داخل سيكلون وقوع بارش هاي سنگين را منجر گشته است. از سوي ديگر، توپوگرافي و شيب حوضه شرايط لازم را براي رخداد سيل فراهم آورده است.