تعيين الگوي كشت بهينه مبتني بر هم‏بست آب، انرژي، غذا و سود اقتصادي (مطالعه موردي استان مركزي- دشت فراهان)

ارائه و اجراي يك الگوي كشت بهينه علاوه بر مديريت بهتر منابع پايه آب و خاك، امكان كشاورزي پايدار را فراهم نموده و از لحاظ جنبه‏هاي اقتصادي و اجتماعي يك ضرورت انكارناپذير است. اين تحقيق با هدف بهينه‏سازي الگوي كشت با استفاده از رويكرد برنامه‏ريزي چند هدفه، براي پيوند شاخص‏هاي آب، غذا، انرژي و سود اقتصادي در دشت فراهان و در سال 1400 اجرا شد. الگوي كشت بهينه براي شرايط نرمال، خشكسالي و ترسالي به گونه‏اي ارائه شد كه بهره‏برداري از منابع آب در شرايط پايدار صورت پذيرد. نتايج حاصل نشان داد، مقدار آب مصرفي الگوي كشت بهينه در شرايط نرمال، خشكسالي و ترسالي به ترتيب 23، 29 و 18 درصد نسبت به الگوي كشت موجود كاهش مي‏يابد. از طرفي مقدار كالري توليدي الگوي كشت بهينه در شرايط نرمال، خشكسالي و ترسالي به ترتيب 52، 62 و 45 درصد، متوسط بهره‏وري انرژي 41، 43و 36 درصد و سود خالص توليدي 43، 31 و 44 درصد نسبت به الگوي كشت موجود افزايش مي‏يابد. به منظور بهره‏برداري بهينه از منابع آب بايستي الگوي كشت در دوره‏هاي خشكسالي، نرمال و ترسالي مطابق الگوي بهينه پيشنهادي تغيير يابد. بنابراين، با توجه به اينكه الگوي كشت موجود كمترين انطباق را براي رسيدن به اهداف چهارگانه كاهش مصرف آب، افزايش توليد غذا، كاهش مصرف انرژي و افزايش سود اقتصادي دارد، برنامه‏ريزي‏هاي كلان در اين دشت بايستي در راستاي اجراي الگوي كشت بهينه پيشنهادي تدوين گردد.