بررسي كلنيزاسيون دوگانه Rhizophagus irregularis و Serendipita indica در جو در سطوح مختلف فسفر با به‌كارگيري آنتي‌بادي منوكلونال

مطالعات اخير نشان مي‌دهد كه اغلب گياهان زراعي و باغي علاوه بر همزيستي با قارچ‌هاي ميكوريز آربوسكولار مي‌توانند همراه با قارچ‌ اندوفيت S. indica نيز ايجاد همزيستي كنند. مقدار بالاي فسفر قابل‌جذب در خاك سبب محدوديت كلنيزاسيون قارچ‌هاي ميكوريز آربوسكولار در ريشه مي‌شود اما در خصوص تأثير آن بر همزيستي قارچ اندوفيت اطلاعات كافي در دسترس نيست. در اين آزمايش گياه جو (Hordeum vulgare L.) با قارچ‌هاي R. irregularis (قارچ ميكوريز آربوسكولار) و S. indica (قارچ اندوفيت) با سه سطح فسفر خاك (شامل صفر، 10، 20 ميلي‌گرم فسفر بر كيلوگرم) از منبع سوپر فسفات تريپل تلقيح شدند. ميزان گلومالين (گليكوپروتئين) در ريشه‌ها و خاك با استفاده از آنتي‌بادي منوكلونال MAb32B11 اندازه‌گيري شد. نتايج نشان داد كه در حالت تلقيح هر دو قارچ وزن تر و خشك بخش هوايي و ريشه نسبت به تلقيح انفرادي آن‌ها به‌طور معني‌دار افزايش يافت. در سطح صفر فسفر، غلظت فسفر بخش هوايي و ريشه در تيمارهاي داراي R. irregularis به‌طور معني‌دار بيش‌تر از تيمار بدون قارچ بود. در تلقيح‌هاي انفرادي يا دوگانه، افزايش سطح فسفر تأثير معني‌داري بر غلظت فسفر بخش هوايي و ريشه نداشت. در تلقيح دوگانه قارچ‌ها، گرچه درصد كلنيزاسيون كل بيشتر بود اما سهم هريك از قارچ‌ها در مقايسه با تلقيح هاي انفرادي كاهش يافت. با افزايش سطح فسفر درصد كلنيزاسيون در تلقيح هاي منفرد و تلقيح دوگانه به‌طور معني‌دار كاهش يافت. مقدار گلومالين خاك در تيمار R. irregularis زياد بود اما تيمارهاي شاهد بدون قارچ و تلقيح منفرد قارچ S. indica داراي مقدار اندكي گلومالين بودند. گلومالين ريشه‌ در حالت تلقيح دو قارچ (1006/94µg.g-1) كم‌تر از تيمار R. irregularis (1924/49µg.g-1) بود كه نشان مي‌دهد حضور قارچ S. indica در ريشه، كلنيزاسيون ريشه توسط قارچ R. irregularis را مهار مي‌كند. هم‌چنين با افزايش سطح فسفر خاك، مقدار گلومالين ريشه به‌طور معني‌دار كاهش يافت.