ارزيابي سطوح مختلف كود نيتروژن و كمپوست گاوي بر عملكرد و جذب نيترات موسير (Allium hirtifolium Boiss.) در منطقه فريدونشهر

موسير ايراني با نام علمي (Allium hirtifolium Boiss.) گياهي چندساله است كه از رويشگاه‌هاي طبيعي از جمله مراتع برداشت مي‌شود. با توجه به كاربردهاي متنوع و رو به افزايش اين گياه در صنايع غذايي و دارويي، كشت زراعي آن در سال‌هاي اخير مورد توجه قرار گرفته است. به‌علاوه نياز آبي موسير كم بوده و در عين حال درآمدزايي خوبي براي كشاورزان به دنبال دارد. اين پژوهش با هدف بررسي تاثير مقادير مختلف كودهاي نيتروژن و كمپوست گاوي بر عملكرد موسير و جذب نيتروژن، فسفر، پتاسيم و نيترات در منطقه فريدون‌شهر استان اصفهان انجام شد. به اين منظور تيمار كوددهي اوره در چهار سطح (0، 120، 240 و 360 كيلوگرم در هكتار) و تيمار كمپوست گاوي در سه سطح (0، 40 و 60 تن در هكتار) در قالب طرح پايه بلوك هاي كامل تصادفي و با دو عامل كود نيتروژني و كمپوست گاوي به صورت فاكتوريل اعمال شد. تيمارها به شكل 0-0 (شاهد)، 40-0، 60-0، 0-120، 40-120، 60-120، 0-240، 40-240، 60-240، 360-0، 360-40 و 60-360 در نظر گرفته شدند كه با احتساب سه تكرار، در مجموع 36 كرت آزمايشي مورد مطالعه قرار گرفت. نتايج نشان داد كه بيشترين عملكرد تر و خشك كورم موسير در تيمار تلفيقي كاربرد 240 كيلوگرم در هكتار اوره و 40 تن در هكتار كمپوست گاوي به دست آمد. بيشترين جذب نيتروژن در تيمار 360 كيلوگرم در هكتار اوره به همراه 60 تن در هكتار كمپوست گاوي مشاهده شد، اما تفاوت معني‌داري با تيمار 40-240 نداشت. به طور كلي غلظت نيترات در كورم موسير كمتر از حد مجاز استاندارد ملي ايران بود. بيشترين غلظت نيترات مربوط به تيمار تلفيقي كاربرد 120 كيلوگرم در هكتار اوره و 60 تن در هكتار كمپوست گاوي بود. با كاربرد 240 كيلوگرم در هكتار كود اوره، غلظت نيترات به‌طور معني‌داري كاهش و با افزايش مقدار كاربرد اوره به 360 كيلوگرم در هكتار و البته كاربرد هم‌زمان كمپوست گاوي، غلظت نيترات كورم موسير مجدد افزايش يافت. با توجه به نتايج، تيمار تلفيقي 240 كيلوگرم در هكتار اوره و 40 تن در هكتار كمپوست گاوي به عنوان بهترين تيمار براي حصول بيشترين عملكرد كورم موسير در منطقه پيشنهاد مي‌شود.