تحليلي بر مؤلفه‌هاي امنيت پارك‌هاي شهري (مطالعه موردي: شورابيل اردبيل)

مناظر شهري بستري براي تعاملات اجتماعي و گذران اوقات فراغت است. اين فضاها متأثر از جمعيت زياد، تراكم پوشش گياهي، ورودي‌هاي غيراصولي، ديد كم، نبود نظارت، محدوديت منابع روشنايي در شب و امكان اختفا و ايجاد حس آشفتگي منجر به وقوع پنهاني جرم مي‌شود. با توجه به سرانه كم فضاي سبز در برخي مناطق شهر اردبيل، پارك‌هاي معروف شهر شاهد حضور جمعيت كثيري از مردم است. ازجمله‌ اين پارك‌ها در شهر اردبيل مجموعه تفريحي گردشگري شورابيل است كه در ايام تعطيل و ساعات شب شهروندان زيادي به آن مراجعه مي‌كنند كه همين امر، كنترل و نظارت پارك را دشوار مي‌سازد. در اين تحقيق مؤلفه‌هاي مؤثر در ارتقاء امنيت كاربران در مناظر شهري با استفاده از مدل AHP ازنظر متخصصان در حيطه منظر شامل پنج مؤلفه اصلي دسترسي، فرم و ريخت‌شناسي، ادراك عمومي، لذت و كيفيت بصري، كالبدي و سيستم‌هاي مديريت شهري به دست آمد. براي تعيين اوزان هر يك از مؤلفه‌هاي به‌دست‌آمده از روش تحليل سلسله مراتبي استفاده شد. درنهايت با استفاده از نرم‌افزار ARCGIS، نقشه‌هاي پايه استانداردشده فازي و نقشه‌ همپوشاني وزن‌دهي شده ارائه گرديد. با توجه به نتايج به‌دست‌آمده، مؤلفه‌ سيستم‌هاي مديريت شهري با وزن 0.274، ارجح‌ترين مؤلفه در جهت ارتقاء امنيت و در ادامه به ترتيب اولويت، مؤلفه‌هاي دسترسي فرم و ريخت‌شناسي، ادراك عمومي- لذت و كيفيت بصري و كالبدي به ترتيب با اوزان 0.202، 0.198، 0.197 و 0.129 به دست آمد. همچنين زير معيار دستگاه‌هاي امنيتي با وزن 0.122 با ارجحيت‌ترين مورد به دست آمد (هرچقدر وزن مؤلفه‌ها بيشتر باشد يعني ازلحاظ نياز به رسيدگي جهت افزايش امنيت در آن مؤلفه است و بالعكس هرچقدر وزن كمتر باشد ازلحاظ امنيت در وضعيت مناسبي مي‌باشد). با توجه به مقياس، بستر قرارگيري، نحوه طراحي و چگونگي حضور گروه‌هاي اجتماعي در پارك، راهكارهايي در جهت افزايش بعد اجتماعي پارك يعني تردد افراد در طي شبانه‌روز با آزادي بيشتر يا كاهش جرم و آسيب در آن ارائه شد. مؤلفه‌هاي مورداستفاده در اين تحقيق مي‌تواند براي طراحان منظر و فضاهاي سبز شهري در جهت بالا بردن سطح امنيت در پارك‌هاي شهري و همچنين در ارتقاء امنيت كاربران در مناظر شهري گام مهمي بردارد و جنبه آموزشي داشته باشد.