زيبايي‌شناسي هنر مدرن از منظر علوم اعصاب‌شناختي

بيان مسئله: چرا زيباانگاري برخي آثار انتزاعي براي بسياري از مخاطبان عادي هنر پرسش‌‌برانگيز است؟ چه معيارها و شاخص‌هايي در زيبايي‌شناسي هنر مدرن دخيل هستند؟ اساساً چيستي و زيبايي‌شناسي هنر مدرن به عنوان پرسشي مهم در حوزه فلسفه هنر همواره چالش برانگيز بوده است، از سويي با توسعه مطالعات در حوزه علوم اعصاب‌شناختي دركي عميق‌تر و گسترده‌تر از بنيان‌هاي عصب‌شناختي ادراك ديداري و فرايند تصميم‌سازي در مغز فراهم آمده است كه مي‌تواند كاربردهاي گسترده‌اي در زمينه‌هاي نظري و كاربردي مختلف از تبيين چگونگي شكل‌گيري تجربه زيبايي‌شناسي تا طراحي شناختي داشته باشد. هدف پژوهش: در اين مقاله ضمن تمركز تحليلي بر معيارهاي زيبايي‌شناختي هنر مدرن از منظر علوم اعصاب و تفسير مهم‌ترين آزمون‌هاي تجربي در اين حوزه و شرح نسبت آن با هنر مدرن، تحليلي زيبايي‌شناختي از هنر مدرن بر اساس قوانين عصب-زيبايي‌شناختي ارائه خواهد شد. روش پژوهش: اين پژوهش به لحاظ روش‌شناختي از نوع پژوهش‌هاي كيفي با تكيه بر روش توصيفي-تحليلي است. بحث، يافته‌ها و نتايج اين پژوهش براساس تحليل و تفسير نتايج پژوهش‌هاي تجربي معتبر علمي در حوزه عصب-زيبايي‌شناسي است. نتيجه‌گيري: تحليل انجام‌يافته در اين پژوهش حاكي از تأثير برخي از قوانين عصب-زيبايي‌شناسي در شكل‌گيري تجربه زيبايي‌شناختي هنر مدرن است، قوانيني كه بر اساس مكانيسم‌هاي پردازش بينايي در مغز انسان و در واقع در پيوند بيشتر با مسير ژن‌پايه ادراك زيبايي‌شناختي در مغز عمل مي‌كنند. همچنين به نظر مي‌رسد بخش عمده‌اي از آنچه كه تجربه زيبايي‌شناختي مواجهه با آثار هنري انتزاعي را شكل مي‌دهد نتيجه مفاهيمي برساخته سيستم استدلالِ نحوي مغز است كه به مثابه برچسبي معنايي به آثار هنري مدرن منتسب مي‌شود. دو مسير غريزه ژن‌پايه زيبايي و سيستم استدلالِ نحوي مغز به شكلي درهم‌تنيده و در خلال نوعي برهم‌كنش دوسويه ديالكتيكي در فرايند ادراك زيبايي‌شناختي نقش دارند، همچنان‌كه براساس تحليل انجام‌يافته به نظر مي‌رسد مسير دوم – كه بيشتر تحت تأثير فرهنگ و آموزش است –  تأثيرگذاري بيشتري در زيباانگاري هنر مدرن نسبت به مسير نخست دارد.