تفكيك سه معنا از سعادت بر اساس آموزه‎هاي نهج‌البلاغه

تبيين معناي سعادت و تعيين حدود و ثغور آن از يك سو كاري دشوار و پيچيده است و از سويي ديگر امري مهم و ضروري براي معنابخشي به زندگي در جهان كنوني است. در اين نوشتار برآنيم تا با روش توصيفي – تحليلي، ديدگاه امام علي عليه السلام از اين مفهوم را بر اساس آموزه‎هاي نهج‌البلاغه استنباط كنيم. بدين منظور نشان مي‌دهيم كه از نظر حضرت سعادتي كه صرفاً ناظر به بعد محسوس وجود آدمي باشد، و غايتي فراتر از كاميابي‌هاي دنيايي براي بشر در نظر نگيرد، غير عقلاني و مذموم است كه مي‌توان از آن با عنوان سعادت اميالي ياد كرد و سعادتي كه ناظر به هر دو بعد وجود آدمي، يعني بعد محسوس و معقول او، و معطوف به غايت نهايي انسان باشد، عقلاني و ممدوح است كه مي‌توان از آن با عنوان سعادت اخلاقي نام برد. آنگاه بيان مي‌كنيم كه از نظر علي عليه السلام سعادت اخير، مقدمه و بستر سعادتِ نهايي لحاظ شده است. به اين ترتيب سه معنا از سعادت را منظر حضرت شناسايي و معرفي مي‌كنيم.