چگونگي تحول زيديّه به اماميه در طبرستان با تكيه بر باورهاي اعتقادي

زيديه نام فرقه اي منشعب از شيعه است كه بعد از قيام زيد بن علي در كوفه(122ق) تشكيل شده است. اين فرقه در گذران حيات خود تطوراتي را تجربه نموده است. تطوراتي كه با تشكيل حكومت زيدي در طبرستان و ديلم رقم خورد. اما اين حكومت به دلايلي دوام نياورد و مذهب زيديّه نيز با فاصله و زمان بيشتري ازبين رفت و جاي خود را به اماميه داد. سؤال اين است كه اين تحول چه علل و عواملي داشته است؟ بررسي علل تحقق اين تغيير مذهب با مراجعه به متون اصيل زيديه و توصيف و تحليل يافته براي تبيين علت ها، موضوع اين اثر است. به نظر مي‌رسد در كنار علل مختلف، مهم‌ترين علت اين امر، ناهمگوني منظومه فكري و اعتقادي، از جمله: امامت (مهدويت، كيفيت انتخاب امام، جواز امامت چند امام در زمان واحد) و اعتقادات ديگري كه از اين امر ناشي مي‌شد، مثل روي آوردن به اعتزال و فقه حنفي و نيز موضوع مهمي مثل عدم اعتقاد و عمل به تقيه، فساد اخلاقي و رفتار آنان و خروج از زي اسلامي، زمينه اضمحلال زيديّه را در طبرستان فراهم آورد.