تعارض عقل و نقل و روش حل آن در كلام تفكيكي و فلسفي شيعه

از جمله مسائل روش شناختي، بويژه در صورت تعدد منابع معرفت، مساله همسازي در نسبت بين داده ها، همچنين دادوستدها و روش حل تعارضات احتمالي است. فرض تعارض در يك نگاه كلان در دو سطح درون منبعي و بينامنبعي قابل طرح است. مقاله پيش رو بر آن است تا چگونگي تعارض دليل عقلي و نقلي و راه برون رفت از آن را از منظر دو روي آورد كلامي، يعني كلام عقلي- فلسفي رايج و غالب در تاريخ تفكر كلامي شيعه و ديگري از نگاه كلام تفكيكي بررسي، مقايسه و ارزيابي كند. مقاله به لحاظ مقام گردآوري از روش كتابخانه اي و در مقام داوري از روش عقلي- تحليلي بهره مي گيرد. ماحصل تحقيق اين است كه كلام فلسفي و به تعبيري كلام عقلي اصطلاحي رايج هم در تعيين حوزه تعارض و هم در راه حل آن بنياد قويم تري دارد و كلام تفكيكي حتي با تقريب به كلام عقلي اصطلاحي در برخي مواضع، از سختگي كافي برخوردار نبوده و نسبت به حل پاره اي فروض ناگويا است.