برنامه ريزي مكاني انتخاب مسير بهينه و ايمن دوچرخه در شهر مشهد با استفاده از تحليل سلسله مراتبي (AHP)

توسعه استفاده از وسايل نقليه موتوري علي رغم كاهش چشمگير زمان‌هاي سفر بخصوص در مسافت‌هاي طولاني، موجب هدر رفتن سوخت‌هاي غيرقابل‌بازگشت فسيلي، آلودگي‌هاي زيست‌محيطي و تحرك بدني كمتر شده است. از طرفي اين صرفه‌جويي در زمان ساعات اوج ترافيك خصوصاً در مسافت‌هاي سفر كوتاه حاصل نمي‌شود. يكي از راه‌هاي حل اين مشكل بويژه در كلانشهرها كه با چالشهاي زيست محيطي بيشتري مواجهند، توسعه حمل‌ و نقل درون‌شهري براي مسافت‌هاي كوتاه توسط دوچرخه است. انتخاب مسير بهينه ايمن دوچرخه در منطقه 10 شهرداري كلانشهر مشهد با توجه به نوساز بودن منطقه، بار ترافيكي بالا، و در عين حال برخورداري از ظرفيتهاي توسعه حمل و نقل مبتني بر دوچرخه، به عنوان هدف اين پژوهش منظور شده است. روش پژوهش در اين مقاله، توصيفي تحليلي و مبتني بر تكنيك تحليل سلسله مراتبي (AHP) است. روش جمع‌آوري اطلاعات اسنادي و ميداني است. تحليل چند معياره شاخص ها در اين پژوهش توسط نرم‌افزار expert choice در لايه‌هاي نقشه‌هاي رقومي شده و در محيط GIS شبيه‌سازي ‌شده است. ورودي اين مدل اطلاعات و مستندات بررسي‌شده محيط موردنظر خواهد بود و خروجي آن نقشه‌هايي است كه پتانسيل معابر منطقه جهت استفاده به‌عنوان مسير ايمن دوچرخه را نشان مي‌دهد. يافته هاي اين پژوهش نشان داد شاخص ايمني تقاطع‌ها و نوع معابر با 27% داراي بيشترين ضريب تأثير و شاخص فاصله تا ايستگاه‌هاي اتوبوس با ضريب تأثيري معادل 2% مشمول كمترين ضريب اهميت شدند. از اين رو مي توان نتيجه گرفت خيابان شهيد راستي و بلوار انديشه بعد از چهارراه شاهد و بلوار شاهد به ترتيب داراي بيشترين پتانسيل براي مسير ايمن دوچرخه مي‌باشند.