تحليل اثرات توسعه مبتني بر حمل‌ونقل عمومي در سطح منطقه بر نظام اسكان و اشتغال در منطقه كلان‌شهري تهران

توسعه حمل‌ونقل محور در مقياس منطقه‌اي، يكي از رويكردهاي مدرن در برنامه‌ريزي توسعه مناطق مختلف جهان مي‌باشد. اين رويكرد در مقابله با افزايش وابستگي به اتومبيل‌هاي شخصي، افزايش آلايندگي‌هاي محيطي ، معضلات ترافيكي و همچنين وابستگي مناطق به شهر مادر در ارائه خدمات مطرح‌شده است و توسعه در اطراف ايستگاه‌هاي حمل‌ونقلي پاسخي در جهت بهبود شرايط موجود بوده است. اين مدل توسعه در سطح منطقه ابتدا در پاسخ به ازهم‌گسيختگي شبكه‌هاي حمل‌ونقل و جريانات و پيوندهاي عبور و مرور ارائه‌شده است و رفته‌رفته با برنامه‌ريزي منحصربه‌فرد براي ايستگاه‌هاي موجود در يك شبكه منطقه‌اي و ايجاد انسجام در شبكه‌هاي حمل‌ونقلي سعي در افزايش گرايش به سمت حمل‌ونقل عمومي و خودكفايي مناطق در جهت كاهش سفرهاي غيرضروري به داخل مادر شهر را به دنبال دارد. در اين پژوهش سعي شده است تا طي انجام يك تحقيق اكتشافي و از طريق مطالعه اسنادي و كتابخانه‌اي، ابتدا الزامات كلي توسعه مبتني بر حمل‌ونقل عمومي به‌صورت عام معرفي گردد و بدين منظور از نمونه‌هاي موفق جهاني و نظريات كارشناسان استفاده و بهره‌برداري شده است. سپس از طريق تحليل كيفي محتواي اطلاعات موجود با كمك نظر متخصصان و كارشناسان اين حيطه امكان‌سنجي پياده‌سازي اين الزامات در بستر منطقه كلان‌شهري تهران موردبررسي قرار گيرد و چارچوبي از الزامات در دسته‌بندي‌هاي زيرساخت‌ها، قوانين و مقررات، جريانات و پيوندها و نظام سكونتگاهي ارائه شود. پس‌ازآن جهت سنجش اثرات الزامات معرفي‌شده بر روي مؤلفه‌هاي اسكان و اشتغال از طريق مدل‌هاي مفهومي ارائه‌شده توسط نظريه‌پردازان مختلف، مؤلفه‌هاي مؤثر بر اسكان و اشتغال شناسايي‌شده و در ادامه با استفاده از نرم‌افزار Maxqda اثرات الزامات توسعه مبتني بر حمل‌ونقل عمومي بر روي نظام اسكان و اشتغال تحليل و ارائه شد. در انتهاي تحقيق مدل مفهومي به‌دست‌آمده از تحليل‌هاي صورت گرفته در منطقه كلان‌شهري تهران موردسنجش قرارگرفته و اين مدل مفهومي بر اساس شرايط خاص نمونه موردي تدقيق‌شده است.