تحليل نشانه‌شناسي مفهوم آيه در قرآن با كاربست مدل ارتباطي ياكوبسن

نشانه شناسي دانشي است كه به بررسي نظام هاي نشانه اي نظير زبان ها مي پردازد. قرآن كريم نيز به عنوان مجموعه اي از نشانه هاي زباني از اين منظر مورد بررسي قرار مي گيرد. اين دانش همانند ابزاري توانمند از طريق ارائه تحليل هاي ساختاري به فهم دلالت هاي متن ياري مي رساند. مدل هاي ارتباطي يكي از اركان هاي مهم در تحليل هاي زبان شناسي به شمار مي رود. در اين ميان مدل ارتباطي ياكوبسن يكي از مدل هاي مطرح در حوزه مطالعات نشانه شناسي به شمار مي رود. در اين مدل ارتباطي، به بررسي نقش هاي زباني بر اساس عناصر اصلي تشكيل دهنده ارتباط پرداخته مي شود. در اين پژوهش با رويكرد توصيفي ـ تحليلي به تحليل نشانه شناختي واژه «آيه» در قرآن در مصاديق نشانه هاي آفاقي، انفسي، معجزه و عبارت زباني در قالب مدل ارتباطي ياكوبسن پرداخته مي شود و دلالت هاي آن استخراج مي گردد. بررسي كاركردهاي زباني واژه «آيه» در مصاديق گوناگون با استفاده از مدل ارتباطي ياكوبسن در نشانه شناسي ويژگي هاي مشتركي نظير جنبه غيبي داشتن، تأمل و كاركرد ارجاعي مشترك را براي رمزگان اثبات مي نمايد و دو سطحي بودن (دنيوي و اخروي) نشانه ها را به نمايش مي گذارد.