بهبود وضعيت سلامت ميش‌هاي آبستن و بره هاي آن ها در شرايط تنش گرمايي با تغذيه گلوتامين

مقدمه و هدف: تنش گرمايي كاركردهاي فيزيولوژيكي، بيوشيميايي و توليدي را در دام‌ها تحت تأثير قرار مي‌دهد. تنش گرمايي با سركوب اجزاي مختلف سيستم ايمني، حساسيت دام به بيماري‌هاي مختلف را افزايش مي‌دهد. اين تنش از راه اختلال در سيستم عصبي- هورموني و سركوب سيستم ايمني، بر سلامت و قابليت توليد دام‌ها تأثير منفي مي‌گذارد. بهره‌گيري از راه‌كارهاي مختلف تغذيه‌اي براي بهبود سيستم ايمني دام‌ها در گامه‌هاي مختلف توليد، توجه زيادي را به خود جلب كرده است. اين پژوهش به منظور ارزيابي اثرات مكمل گلوتامين و سطح پروتئين بر شاخص‌هاي التهابي، سيستم ايمني و فراسنجه‌هاي خوني ميش‌هاي آبستن نژاد زل دوره انتقالي و پاسخ ايمني بره‌هاي آن‌ها در طي تنش گرمايي انجام شد. مواد و روش‌ها: 20 رأس ميش آبستن با ميانگين وزن 1±42 كيلوگرم و سن 1 ±2/5 سال و چند شكم زايش (1 تا 3 زايش) انتخاب و به‌طور تصادفي به چهار تيمار آزمايشي اختصاص داده شدند. تيمارهاي آزمايشي شامل: 1) جيره پايه (پروتئين قابل متابوليسم برابر احتياجات)، 2) جيره پايه همراه با گلوتامين (يك درصد جيره)، 3) جيره داراي 10 درصد پروتئين بيشتر از احتياجات و 4) جيره داراي 10 درصد پروتئين بالاتر همراه با گلوتامين بود. خون گيري به‌صورت هفتگي پيش از تغذيه صبح از همه ميش‌ها به‌وسيله لوله‌هاي خلاء داراي هپارين (ونوجكت) از سياهرگ گردني انجام شد. فراسنجه‌هاي خوني شامل آلبومين، پروتئين كل پلاسما، آلكالين فسفاتاز و مالون دي آلدهيد با كيت‌هاي مربوطه و با دستگاه اتوآنالايزر اندازه‌گيري شد. انسولين، ايمونوگلوبولين G، اينترلوكين 2، اينترلوكين 6 و اينترلوكين 10 با استفاده از كيت هاي الايزا اندازه گيري شدند. جهت ارزيابي پاسخ ايمني و وضعيت التهاب عمومي، پروفايل شمارش تفريقي خون بررسي شد. يافته‌ها: يك هفته قبل و پس از زايمان و در روز زايمان، با مصرف گلوتامين مقدار آلبومين، پروتئين كل، انسولين و ايمونوگلوبولين G افزايش يافت (0/05 p). همچنين مكمل گلوتامين غلظت ايمونوگلوبولين G بره‌هاي متولد شده از ميش‌ها را افزايش داد (0/0001 p).  اثر تيمارهاي آزمايشي بر آلكالين فسفاتاز معني‌دار نبود. همچنين مصرف مكمل گلوتامين در يك هفته قبل از زايمان، يك هفته پس از زايمان و در روز زايمان باعث كاهش غلظت مالون دي آلدهيد شد (به‌ترتيب 0/0030p=، 0/0057p= و 0/0301p=). تعداد گلبول‌هاي سفيد خون در يك هفته قبل از زايمان و در روز زايمان با افزودن گلوتامين به‌طور قابل توجهي افزايش يافت (به‌ترتيب 0/0015p= و 0/0024p=). مكمل گلوتامين به‌طور قابل توجهي نوتروفيل‌هاي خون را كاهش داد  (0/05 p). با اين حال، لنفوسيت خون به‌طور قابل توجهي افزايش يافت (0/05 p). در روز زايمان و يك هفته پس از زايمان، تيمارها مقادير اينترلوكين 2 (به‌ترتيب 0/0216p= و 0/0586p=) و اينترلوكين 10 (به‌ترتيب 0/0573p= و 0/0019p=) را افزايش دادند.  در حالي‌كه ميزان اينترلوكين 6 در روز زايمان و يك هفته پس از زايمان با مصرف گلوتامين و افزودن سطح پروتئين قابل متابوليسم به‌طور قابل توجهي كاهش يافت (به‌ترتيب 0/0079p= و 0/0027p=). نتيجه‌گيري: نتايج اين آزمايش نشان داد كه مصرف مكمل گلوتامين باعث بهبود وضعيت سلامت ميش‌هاي آبستن تحت استرس گرمايي و بره‌هاي آن‌ها مي‌شود.