اصول حقوق بشردوستانه بين‌‌‌المللي در مواجهه با تسليحات نوين نظامي:چالش‌‌‌ها و راهكارها

با ظهور تسليحات نوين با ماهيت و نوع كاربري متفاوت در ميادين نبرد در منازعات اخيرِ منطقه‌‌‌اي و بين‌‌‌المللي و توسعه‌‌‌ روزافزون تسليحات از نوع خودگردان، هوشمند، پهپادها و نيز سلاح‌‌‌هاي غيركشنده، اغلب فعالان و متفكران حوزه حقوق مخاصمات مسلحانه را بر آن داشته كه نسبت به امكان‌‌‌سنجي رعايت اصول و مقررات ناظر بر حقوق بشردوستانه‌‌‌ بين‌‌‌المللي و نيز مسؤوليت دولت‌‌‌هاي دارنده و به‌كارگيرنده اين نوع تسليحات مداقه نموده و مباحث نظري و كاربردي اين حوزه را مورد بررسي و تحليل قرار دهند. به بيان دقيق‌‌‌تر اين شائبه براي برخي به وجود آمده كه اصول و قواعد حقوق بين‌‌‌الملل بشردوستانه براي انطباق با نوع جديد تسليحات به‌كلي ناكارآمد و منسوخ گرديده‌‌‌اند و در مقابل برخي معتقدند همين اصول و قواعد بين‌‌‌المللي موجود براي تنظيم روابط خصمانه‌‌‌ دولت‌‌‌ها كفايت مي‌‌‌كند؛ اما واقعيت اين است كه با وجود پيشرفت‌‌‌هاي چشمگير حوزه‌‌‌ فناوري، اين قواعد و اصول همچنان به حيات خود ادامه مي‌‌‌دهند؛ در واقع خاستگاه اين قواعد كه وجدان عمومي است و نيز انعطاف قواعد حقوق بشردوستانه انطباق آن را با مخاصمات جديد ممكن مي‌سازد. هرچند جنگ‌افزارهاي جديد همچون هر پديده نوظهور ديگري موجد چالش حقوقي براي سازندگان و تنش ميان كشورها بوده‌اند ليكن مي‌‌‌توان با تنظيم مقررات خاص از اين تنش‌‌‌ها كاست. هرچند شايد اصول كلي ناظر بر مخاصمات مسلحانه كفايت كند ولي در اين حوزه نيازمند روزآمدي مقررات حاكم بر آنها هستيم تا با نگرشي پيشگيرانه بتوان از تنش ميان دارندگان اين سلاح‌ها جلوگيري كرده و حدود استفاده از آنها را ضمن مقررات بين‌المللي و در پرتو مسؤوليت بين‌المللي دولت بالأخص از نوع مسؤوليت مشدد مشخص نمود.