شناسايي تركيبات شيميايي النگوهاي شيشه‌اي به‌دست‌آمده از محوطۀ كرانه‌اي بندر كنگ قديم و پَسكرانه‌اي شمد ديده‌بان

در اين طرح پژوهشي، 39 نمونه از مصنوعات شيشه‌اي به‌دست‌آمده در محوطه‌هاي باستاني بندر كنگ قديم و شمد ديده‌بان در ساحل بخش شمالي و پسكرانه‌اي خليج فارس كه قدمت آن‌ها به قرون مياني و متأخر دوران اسلامي برمي‌گردد، براي مطالعه و اندازه‌گيري تركيبات عنصري انتخاب شده‌اند. اين مصنوعات شيشه‌اي شامل‌ سي نمونه النگوي شيشه‌اي سياه‌رنگ،‌ چهار نمونه ظروف شيشه‌اي با رنگ‌هاي سبز، آبي، قهوه‌اي و سفيد، و پنج نمونه نيز از پسماندها و باقيماندۀ مواد اوليه توليد شيشه است. هدف اساسي در اين پژوهش شناسايي تركيبات شيميايي و بررسي مواد اوليه استفاده‌شده در ساخت النگوهاي شيشه‌اي دو محوطۀ بندر كنگ و شمد ديده‌بان در سواحل خليج فارس و ميانۀ دورۀ اسلامي است. نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد تمام شيشه‌هاي آناليزشده از اين دو محوطه، در گروه شيشه‌هاي سيليكا-سودا-آهك طبقه‌بندي مي‌شوند و بر اساس درصد وزني اكسيد منيزيم و اكسيد پتاسيم اندازه‌گيري‌شده در اين نمونه‌ها كه بيشتر از 2.5 درصد است، در ساخت آن‌ها از خاكستر گياهان به‌عنوان گدازآور و منبع اصلي تأمين سودا استفاده شده است. همچنين نتايج تركيبات عنصري نشان مي‌دهد كه نوع گدازآور استفاده‌شده در ظروف آناليزشده و النگوها با يكديگر متفاوت است. ازطرف ديگر، بررسي نتايج آناليز عنصري نشان مي‌دهد سيليس استفاده‌شده در النگوهاي دو محوطه نيز كاملاً با يكديگر متفاوت‌اند و از منابع متفاوتي تأمين شده‌اند.