طراحي مدل موفقيت و كارايي مناطق ويژه اقتصادي با تمركز بر رفتار صادراتي

صادرات، يكي از مهمترين ملاحظات در تعيين ميزان موفقيت اين مناطق ويژه اقتصادي است. چالش اين تحقيق، شناخت زيرمعيارهاي صادراتي، نقش آنها در موفقيت مناطق ويژه اقتصادي و سهم آنها در كارايي اين مناطق مي باشد. اين تحقيق در شش مرحله غربالگري شاخص ها با استفاده از روش دلفي، تعيين ابعاد معيارهاي ارزيابي عملكرد مناطق ويژه اقتصادي، طبقه بندي معيارهاي موثر در ارزيابي عملكرد مناطق ويژه اقتصادي با استفاده از تحليل عاملي، برازش مدل، تعيين وزن معيارهاي موثر در ارزيابي عملكرد مناطق ويژه اقتصادي و رتبه بندي كلي مناطق ويژه اقتصادي بر اساس معيارهاي موثر شناسايي شده است كه شناخت و شاخص هاي عملكرد در زيرمعيارها و خروجي مناطق ويژه اقتصادي در مراحل اول تا سوم با استفاده از روش دلفي و تحليل مولفه هاي اصلي شامل پرسشنامه از كارشناسان تعريف شد. در گام چهارم وزن اين زيرمعيارها با استفاده از روش آنتروپي شانون تعيين شد و در گام پنجم دوازده منطقه ويژه اقتصادي ايران با استفاده از روش تاپسيس رتبه بندي شدند. در فاز ششم، از رويكرد تحليل پوششي داده‌هاي پنجره‌اي براي ارزيابي بازده اين مناطق از سال 1384 تا 1395 استفاده شد. يافته‌ها نشان داد تعداد واحدهاي صادركننده به عنوان زيرمعيار بعد مشخصات كلي، بازاريابي صادراتي به عنوان زيرمعيار بعد توانمندسازي معيار و ميزان صادرات به عنوان زيرمعيار بعد نتايج، عوامل اصلي ناكارآمدي منطقه ويژه اقتصادي سلفچگان در سال‌هاي 1389 تا 1393، منطقه ويژه اقتصادي سيرجان در سال‌هاي 1389، 1390 و بين سال‌هاي 1393 تا 1395 و منطقه ويژه اقتصادي بم در سال‌هاي 1389، 1390 بوده اند.