تبليغات در نظام هاي پادشاهيِ آشور نو و هخامنشي بر پايه مدارك و شواهد نوشتاري و تصويري

يكي از ابزارهاي پايداري و ماندگاري نظام‌هاي ايدئولوژيك باستان تبليغات يا پروپاگاندا بود. نظام‌هاي پادشاهي آشور نو و هخامنشي نيز از تبليغات براي پيش‌بُرد ايدئولوژي و حفظ قدرت و اقتدار خود بهره برده‌اند. اين‌كه شاهان آشور نو و هخامنشي چگونه خود را تصوير مي‌كردند يا شرح مي‌دادند و دوست‌داشتند كه ديگر سرزمين‌ها يا مردمان آن‌ها را چگونه ببينند يا درك كنند، به نوعي كاربرد تبليغات در مدارك و شواهد نوشتاري و تصويري آن‌ها را نشان مي‌دهد. ابزارها، راهبردها و شيوه‌هاي به‌كارگيري تبليغات كه در پيوند با ايدئولوژي سلطنتي امپراتوري‌هاي آشور نو و هخامنشي قرار داشت چه مواردي را دربر مي‌گرفتند و چه اهدافي را دنبال مي‌كردند؟ بي‌ترديد در بافت‌هاي سلطنتي آشور نو و هخامنشي آن‌ها همۀ واقعيت‌ها را به تصوير نكشيده‌اند يا ننگاشته‌اند تا به ايدئولوژي آن‌ها آسيبي نرسد و به قدرت، صلاحيت و مشروعيت آن‌ها براي فرمانروايي بر اقوام و سرزمين‌هاي گستردۀ امپراتوري‌هايشان خدشه‌اي وارد نشود. آن‌ها تصويري از خودشان نشان يا شرح داده‌اند كه موجب ترس و هراس مردمان و اقوام فرمانبردارشان مي‌شد و سرسپردگي آن‌ها را به‌دنبال داشت يا با نشان‌دادن و شرح دادن شكوه و بزرگي، نظم و سلطۀ فراگيرِ حكومت خود آن‌ها را متأثر مي‌ساختند. پژوهش حاضر با بررسي منابع و شواهد نوشتاري و تصويري بافت‌هاي سلطنتي آشور نو و هخامنشي و استفاده از داده‌هاي كتابخانه‌اي، ابزارها و اهداف تبليغي، مخاطبان موردنظر آن‌ها و نيز شيوه‌ها و راهبردهاي تبليغي، به‌ويژه در كتيبه‌ها و نقوش‌برجستۀ بافت معماري و كاخ‌ها را بررسي مي‌كند و شباهت‌ها و تمايزها را مشخص مي‌كند. ابزارهايي مانند نقوش‌‌برجسته، استل‌ها، مهرها، سكه‌ها و كتيبه‌هاي سلطنتي رسانه‌هاي روزگار باستان بودند كه با مخاطبان مشخص و همگاني خود ارتباط برقرار مي‌كردند و به افكار و اذهان آن‌ها جهت مي‌دادند و آشوريان و هخامنشيان به‌خوبي از قدرت تأثيرگذاري آن‌ها آگاه بودند و در جهت تبليغاتشان از آن‌ها بهره برده‌اند.