ارتباط معنايي واژگان اشتقاق اكبر در قرآن (علل و آثار و بررسي نمونه‌ها)

اشتقاق اكبر از جمله وقايع رايج در زبان و از نسبت‌هاي ميان واژگان «زبان»هاست. قرآن كريم از اين قاعده زباني مستثنا نبوده و به عنوان منبع الهيِ زبان و زبانِ الهي، مجالي بارز براي مطالعه انواع فرايندهاي زباني است. بررسي اشتقاق اكبر در زبان قرآن به مسائل مختلفِ مربوط به اين كتاب الهي از جمله اشتقاقات قرآني، اختلاف قرائات و توسّع در وجوه تفسيري ارتباط مي‌يابد. مقاله حاضر، زمينه هاي وقوع اشتقاق اكبر و برخي نمونه‌هاي آن‌را ميان ريشه‌ها و واژگان قرآني و عربي مورد بررسي قرار داده است. هدف مقاله بررسي سياق‌هاي قرآنيِ مشابه و داراي اشتقاق اكبر و سيرِ لفظ و معناي آن‌هاست. سؤال اصلي تحقيق در باره چيستي و وقوع اين اشتقاق در قرآن و ارتباطات لفظي و معنايي ريشه‌هاي حاصل از اين نوع اشتقاق با استفاده از روش تحقيق توصيفي و كتابخانه‌اي و با استفاده از شروح و اشاراتي است كه در متن يا گوشه و كنار برخي منابع ذكر شده‌اند. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه تغييرات تدريجي معنا همگام با تغييرات تدريجي لفظ است و اين امر ريشه در جسم و فطرت انساني دارد و اثر خود را نيز در توسعه قرائت و فهم مي‌ گذارد.