بازجُستي انتقادي در منابع: مطالعه‌‌اي موردي در نسب فاطميان

بحث نسب فاطميان به‌دليل ارتباط مستقيم با مشروعيت ديني و سياسي سردمداران اين دولت، همواره يكي از مسائل اساسي مدنظر مورخان و نسب‌شناسانِ معاصر با دولت فاطمي و متأخر از آن بوده است. اهميت اين مسئله سبب قرارگرفتن آن به‌عنوان دستاويزي سياسي از طرف مخالفان دولت فاطمي به‌ويژه دولت عباسي در بغداد بوده است. در ميان مطالعات جديد نيز كمتر كتابي راجع‌به فاطميان مي‌توان ديد كه در ابتداي آن مطلبي مقدماتي دربارۀ نسب فاطميان و نقد نظر مخالفانِ نسب علوي اين دولت مطرح نشده باشد كه عمدتاً مباحثي عمومي و ناشي از اهميت بنيادين اين بحث در تاريخ فاطميان است؛ لذا موضوع نسب فاطميان، علي‌رغم برخورداري از شهرتي عام، كمتر جايگاه مطالعات مستقل و دقيق علمي را يافته است. اندك تحقيقات علمي موجود در اين حوزه نيز محدود به طرح و نقد سطحيِ رواياتِ موافق و مخالف با نسب علوي فاطميان شده است. در اين مقاله با انتخاب روشي تطبيقي، از طريق كاربست تكنيك تحليل محتواي كيفي تلاش مي‌‌شود با مقابله‌سازي گزارش‌هاي طيف وسيعي از منابع موافق و مخالف با روايت رسمي دولت فاطمي، خلأ پژوهشي موجود در اين حوزه برطرف شده و به اين پرسشِ اساسي، پاسخي علمي و درخور داده شود.