كارآوا به منزله نوع ادبي

در ادب فارسي، به‌رغم پژوهش‌هاي بسيار، همچنان با متوني مواجهيم كه نمي‌توان آن‌ها را در چارچوب انواع ادبي شناخته‌شده جاي داد. اين بلاتكليفي بيش از آن كه از خصلت انواع ادبي حكايت كند، كه كمتر مي‌توان اثري يافت كه از خلوص يك نوع به تمامي بهره‌مند باشد، از غفلت پژوهشگران قوت مي‌گيرد. كارآوا كه مي‌توان آن را كهن‌ترين نوع ادبي دانست، از جمله اين انواع مغفول در ادبيات ماست؛ نوعي كه از پيدايش گفتار نيز پيشي مي‌گيرد و در دامن اولين تلاش بشر براي كسب روزي، كار، زاده و پرورده‌شده‌است. نخستين جلوه‌هاي اين نوع را در اصوات بي‌معنايي كه در هنگام كار و به فرياد خوانده‌مي‌شده‌اند مي‌توان سراغ گرفت و اگر فرياد كار را شكل و نام ابتدايي اين نوع بدانيم، دقيق‌تر سخن گفته‌ايم. در اين جستار قصدكرده‌ايم كه براي نخستين‌بار به معرفي جامع و مانعي از اين نوع بپردازيم و سپس با تحليل ساختار ادبي و معنايي اين نوع كهن، راه را بر پژوهش‌هاي بعدي هموار نماييم.