تفاوت حبسيه هاي كلاسيك و معاصر در بازنمايي جماعت هاي تصوّري با تكيه بر شعر مسعود سعد و فرخي يزدي

اگرچه مفهوم حبسيه يا زندان سروده‌ها، مي‌تواند به‌عنوان يك ژانر ادبي در طبقه‌بندي موضوعي و سبكي اشعار شاعران، راهگشا باشد، اما مسئلۀ وحدت ژانر، تجلي جامعه‌شناختي و گفتماني حبسيه‌ها را پنهان مي‌كند. از اين‌رو، به‌جاي سبك‌شناسي، كه به دنبال ترسيم فضاهاي يكپارچه از سيطرۀ يك انديشه است، با تحليل گفتمان دقيق‌تر مي‌توان گسست‌هاي تاريخي يك ژانر را نشان داد. اين مقاله با رويكرد تبارشناختي و با تأكيد بر نظريۀ «امر خيالي» لكان و «جماعت‌هاي تصوري» آندرسن نشان مي‌دهد كه حبسيه‌هاي معاصر از همان جماعت تصوري و امر خيالي پيروي نمي‌كنند كه درحبسيه‌هاي كلاسيك حاكم بوده است. خيال مشتركي كه مسعود سعد به آن ارجاع مي‌دهد، مشيت‌مدار، قدسي و عمودي است؛ در حالي كه تخيّل جمعي فرخي يزدي، افقي و در سطح زمين است؛ به همين دليل مسعود سعد براي رهايي، به ستارگان و تصميم محتوم تقدير نگاه مي‌كند و فرخي به زمين و آگاهي و قيام مردم. به همين دليل مفاهيم و استعارات مسعود سعد، معطوف به حفظ وضع موجود است و استعارات و مفاهيم فرخي يزدي معطوف به انقلاب.