اساطير يوناني در شعر معاصر ايران (بازتاب اسطوره‌‌هاي يوناني در شعر شاعران معاصر ايران)

آشنايي ايرانيان با اساطير يوناني پيشينۀ چنداني ندارد. اگر چند موردِ استثنائي در آثار گذشتگان (مانند اشارۀ خواجه‌نصيرالدين طوسي به اسطورۀ سيزيف) را ناديده بگيريم، آنگاه مي‌‌توان ادعا كرد كه آشنايي ايرانيان با اساطير يوناني محدود به دورۀ معاصر است. در اين دوره است كه نام بسياري از شخصيت‌‌هاي اساطيري در آثار روشنفكران ايراني از آقاخان كرماني تا علي شريعتي به چشم مي‌‌خورد و اين روشنفكران از اساطير يوناني براي تبيين انديشه‌‌هاي خود استفاده مي‌‌كنند. همچون روشنفكران، شاعران معاصر (شاملو، آتشي، نادرپور، م. آزاد و...) نيز به اسطوره‌‌هاي يوناني توجه داشته، به اشكال گوناگون از آن‌ها الهام گرفته‌‌اند. از ميان انبوه اساطير يوناني، اسطورۀ پرومته، سيزيف، ايكار و آشيل بيشترين توجه شاعران معاصر را به خود برانگيخته و الهام‌بخش آنان بوده‌‌اند. توجه شاعراني چون شاملو و م. آزاد به پرومته به دليل تشابه رسالت شاعرانِ معاصر (آگاهي‌‌بخشي به تودۀ مردم) با اين اسطوره بوده است؛ همچنان كه پرومته آتش (نماد آگاهي) را از خدايان مي‌‌ربايد و به آدميان مي‌‌دهد، شاعران معاصر نيز رسالت خود را آگاهي بخشي به جامعه و تودۀ مردم مي‌‌دانسته‌‌اند؛ امري كه گاه حتي سبب همذات‌‌پنداري برخي از شاعران با پرومته شده است. اسطورۀ سيزيف و ايكار يكسان نيستند و تفاوت‌‌هايي ميان آن‌ها وجود دارد؛ اما شاعران معاصر آن‌ها را نمادِ شكست پس از پيروزي گرفته‌‌اند. در شعر شاعران معاصر اين دو شخصيت اسطوره‌‌اي استعاره‌‌اي از تحولات تاريخ ايران معاصر ـ كه تاريخ پيروزي و شكست‌‌هاي پياپي است ـ بوده است. برخلاف اسطورۀ پرومته، سيزيف و ايكار، زيبايي اسطورۀ آشيل اصلي‌‌ترين علت توجه شاعراني چون شاملو به آن بوده است و نه چيز ديگر.