ارزيابي و تحليل مؤلفه‌هاي مؤثر بر كيفيت محيطي محلات شهري نوبنياد (نمونۀ موردي: محله‌هاي منظريه و برم‌پهنۀ شهركرد)

توسعۀ بي‌رويۀ شهرها در سال‌هاي اخير موجب عدم‌توجه به كيفيت محيط انساني و طراحي براي جوامع انساني شده كه پيامد آن، رشد پراكندۀ شهري و شكل‌گيري محلات جديد در بسياري از شهرهاي جهان سوم است. پژوهش حاضر داراي ماهيتي توسعه‌‌اي-كاربردي و روش توصيفي-تحليلي است و با هدف ارزيابي مؤلفه‌هاي مؤثر بر كيفيت محيطي محلات نوبنياد منظريه و برم‌پهنۀ شهر شهركرد انجام شده است. در اين پژوهش داده‌‌هاي مورد نياز با استفاده از مطالعات كتابخانه‌‌اي و بررسي‌‌ ميداني در سطح خانوار جمع‌آوري شد. حجم نمونه با استفاده از فرمول كوكران معادل 315 خانوار برآورد شد. با بهره‌‌گيري از روش‌‌هاي كمّي و آماري ازجمله رگرسيون چندگانه در محيط نرم‌افزار SPSS، معادلات ساختاري در محيط نرم‌افزار LISREL و تحليل چندمتغيرۀ فازي در محيط GIS، به بررسي ميزان كيفيت محيطي و اولويت‌‌بندي مؤلفه‌‌هاي مؤثر در محلات مدنظر پرداخته شده ‌‌است. 54 شاخص كيفيت محيط شهري در قالب 4 شاخص كالبدي، اقتصادي، اجتماعي و زيست‌محيطي مورد بررسي قرار گرفته است. در نرم‌افزار LISREL شاخص‌‌هاي آشكار براساس درجۀ اهميت و تأثيرگذاري، اولويت‌بندي و خلاصه‌سازي شدند و براي تهيۀ نقشۀ شاخص‌‌هاي مؤثر از مدل منطق فازي در قالب GIS استفاده شده است. يافته‌ها نشان مي‌‌دهد كه محلۀ منظريه داراي كيفيت محيطي پايين و محلۀ برم‌پهنه داراي كيفيت محيطي بالايي است؛ از لحاظ برخورداري از شاخص‌‌هاي كيفيت محيطي نيز به‌ترتيب اولويت در محلۀ منظريه، شاخص‌‌هاي كالبدي-محيطي، زيست‌محيطي، اجتماعي و اقتصادي با 0.511، 0.456، 0.287 و 0.266 درصد و در محلۀ برم‌پهنه به ترتيب اولويت، شاخص كالبدي-محيطي، اجتماعي، زيست‌محيطي و اقتصادي با 0.548، 0.306، 0.294 و 0.278 درصد بيشترين نقش را در كيفيت محيطي شهركرد دارند كه نشان‌گر مهم‌بودن بُعد كالبدي نسبت‌به بقيۀ ابعاد است.