تحليل پيامدهاي خزش شهري و الحاق روستاها به شهر(نمونۀ موردي: روستاهاي پيراشهري كرمان)

در چند دهۀ اخير، خزش شهرها و توسعۀ فيزيكيِ بدون برنامۀ شهرها، پيامدهاي مثبت و منفي متعددي را بر سكونتگاه‌هاي پيراشهري تحميل كرده است. در همين رابطه، پژوهش حاضر با هدف تحليل پيامدهاي اقتصادي، اجتماعي-فرهنگي و كالبدي-فضايي خزش شهري و الحاق روستاها به شهر در سكونتگاه‌هاي روستايي پيرامون شهر كرمان است. پژوهش حاضر از نظر هدف، كاربردي و از نظر ماهيت و روش، در زمرۀ تحقيقات توصيفي-تحليلي است. گردآوري اطلاعات به دو روش كتابخانه‌اي و ميداني صورت گرفته است. جامعۀ آماري پژوهش شامل خانوارهاي ساكن در سكونتگاه‌هاي روستايي پيرامون شهر كرمان است. حجم نمونه با استفاده از فرمول كوكران 372 خانوار به‌دست آمد و نمونه‌ها با استفاده از روش نمونه‌گيري تصادفي ساده انتخاب شدند. داده‌هاي گردآوري‌شده با استفاده از آمون‌هاي تي تك‌نمونه‌اي، فريدمن و تكنيك ماباك در محيط نرم‌افزارهاي SPSS و Excel تجزيه‌وتحليل شدند. نتايج آزمون تي تك‌نمونه‌اي نشان مي‌دهد كه پيامدهاي منفي اقتصادي، اجتماعي-فرهنگي و كالبدي-فضايي خزش و الحاق روستاها به شهر در منطقۀ مورد مطالعه با ميانگين 3.67 از پيامدهاي مثبت با ميانگين 3.26 بيشتر است. نتايج آزمون فريدمن نشان مي‌دهد كه از ميان پيامد‌هاي مثبت، شاخص آگاهي‌هاي محيطي با ميانگين رتبه‌اي 12.30 و شاخص بهبود زيرساخت‌ها با ميانگين رتبه‌اي 10.08، رتبۀ بالاتري نسبت‌به ساير شاخص‌ها دارند. همچنين از ميان پيامدهاي منفي نيز شاخص آلودگي‌هاي محيطي با ميانگين رتبه‌اي 5.8، تغيير كاربري اراضي با ميانگين رتبه‌اي 5.54 و تعارضات فرهنگي با ميانگين رتبه‌اي 5.38، رتبۀ بالاتري نسبت‌به ساير شاخص‌ها دارند. به‌طوركلي نتايج آزمون فريدمن نشان مي‌دهد روستاهاي پيراموني شهر كرمان تحت‌تأثير خزش شهري و الحاق روستاها به شهر كرمان قرار گرفته‌اند. درنهايت نتايج مدل ماباك نيز نشان مي‌دهد كه در ميان روستاهاي پيرامون شهر كرمان، روستاي قائم‌آباد با مقدار 0.221Si رتبۀ اول و روستاي سعادت‌آباد با مقدار 0.103Si در رتبۀ ششم قرار گرفته‌اند.