تحليلي بر زيست‌پذيري شهري براساس شاخص زيست‌محيطي (مطالعۀ موردي: كلان‌شهر مشهد)

عوامل متعددي بر زيست‌پذيري يك مكان تأثير دارند كه ازجمله آن‌ها مي‌توان به حضور مردم، كاربري مختلط، مسكن، ايمني و امنيت، حس تعلق، كارايي و محيط‌زيست اشاره كرد. محيط‌زيست طبيعي يك پيش‌شرط براي سلامت است؛ ازاين‌رو نقش اساسي در زيست‌‌پذيري دارد. شهر مشهد به‌عنوان دومين كلان‌شهر و بزرگ‌ترين شهر مذهبي ايران سالانه ميزبان تعدادي زيادي از زائران داخلي و خارجي است. هدف اصلي اين پژوهش تحليل زيست‌‌پذيري  شهري كلان‌شهر مشهد به لحاظ زيست‌محيطي بود. روش تحقيق اين پژوهش به لحاظ هدف، كاربردي و از حيث روش، توصيفي- تحليلي بود. جامعه آماري اين پژوهش، جمعيت 2766258 نفري كلان‌شهر مشهد در سال 1390 بود و حجم نمونه براي پرسش‌نامه 402 نفر تعيين شد. براي بررسي زيست‌‌پذيري شهري به لحاظ زيست‌محيطي، شاخص‌هاي عيني و شاخص ذهني (پرسش‌نامه) تحليل شدند. با استفاده از مدل آنتروپي ابتدا وزن هركدام از شاخص‌ها تعيين شد كه وزن آن‌ها به اين شرح بود: منواكسيد كربن= 0.0035، ذرات معلق= 0.5974 دي‌اكسيد گوگرد = 0.0122، دي‌اكسيد نيتروژن = 0.019، آلاينده ازن = 0.0162، كيفيت هوا = 0.0038، فضاي سبز = 0.2515، آلودگي صوتي = 0.0394، توليد زباله = 0.0534، شاخص ذهني = 0.0029. درنهايت با استفاده از مدل ويكور، وضعيت هركدام از معيارها در مناطق مختلف بررسي شد و اولويت‌بندي مناطق شهر مشهد از لحاظ شاخص زيست‌محيطي مشخص شد. براساس نتايج، منطقه 9 كلان‌شهر مشهد، بهترين منطقه از نظر شاخص زيست‌محيطي است. پس از منطقه 9، مناطق 7 و 8 به لحاظ زيست‌محيطي داراي بهترين شرايط‌اند. بدترين مناطق به لحاظ زيست‌محيطي نيز به‌ترتيب مناطق 1، 2 و 6 هستند.